[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: سال 24، شماره 80 - ( مقالات منتشر شده 1395 ) ::
جلد 24 شماره 80 صفحات 273-300 برگشت به فهرست نسخه ها
تحلیل اسطوره کیومرث براساس نظریه روان‌شناسی شخصیت یونگ
ابراهیم واشقانی فراهانی*
استادیار ، vasheghani1353@gmail.com
چکیده:   (2540 مشاهده)

اساطیر بخشی بزرگ، بنیادین و مؤثر از‌ اندیشه بشری را به خود اختصاص داده‌اند. شناخت اساطیر درحقیقت شناخت زیرساخت‌های تعیین‌کننده ‌اندیشه، فرهنگ و تمدن بشری است. یکی از رایج‌ترین شیوه‌های‌ بررسی اساطیر تحلیل روان‌شناختی آنهاست. ثمره این کار، نه همین شناخت بهتر اساطیر، بلکه شناخت بهتر روان بشر و نحوه زندگانی فردی و جمعی اوست؛ چراکه اساطیر کهن‌ترین مجموعه تجربیات حیات بشری را در خود دارند. در این پژوهش برآنیم که با بهره‌گیری از نظریه روان‌شناسی شخصیت یونگ به واکاوی اسطوره آفرینش انسان در اساطیر ایران باستان بپردازیم. کارل گوستاو یونگ بر آن است که انسان در درون خود دو جنس نرینه و مادینه را توأمان دارد. کیومرث، انسان نخستین اساطیر ایرانی، نیز آفریده‌ای است که با ازهم‌گسیختگی شخصیت، به مرد و زن نخستین یا مشی و مشیانه تفکیک می‌شود. همچنین، تحول انسان غول‌آسای نخستین به شاه موبد، تورم‌یافتن شخصیت او، و سرانجام شهید ساختنش، مراحلی است که براساس نظریه یونگ، در اسطوره ایرانی انسان نخستین، می‌توان پی‌گیری‌ کرد. این مقاله در بازسازی اسطوره آفرینش انسان، بر منابع ایرانی باستان و ایرانی میانه متکی است و از منابع ایرانی نو (دوران فارسی دری) آن مقدار بهره برده‌ است که روایت، متکی بر یا همسو با منابع ایرانی باستان و میانه باشد، مانند آنچه در تاریخ‌نامه‌های حمزه اصفهانی و گردیزی آمده ‌است. همچنین مباحث این مقاله زیرمجموعه‌ای از ادبیات تطبیقی است و در آن، روش نقد اساطیری رعایت شده و تکیه بر نظریه شخصیت یونگ است.

واژه‌های کلیدی: کیومرث، مشی و مشیانه، یونگ، ادبیات تطبیقی، روان‌شناسی شخصیت
متن کامل [PDF 294 kb]   (1300 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
فهرست منابع
1. ابن‌اثير، عزالدين ابوالحسن علي جزري (1349) اخبار ايران از الكامل ابن‌اثير. ترجمة محمد ابراهيم باستاني پاريزي. تهران: دانشگاه تهران.
2. انوشيرواني، علي‌رضا (1389) «آسيب‌شناسي ادبيات تطبيقي در ايران». ويژه‌نامة ادبيات تطبيقي نامة فرهنگستان. دورة دوم، شمارة 2: 32- 55.
3. اوادينيک، ولاديمير والتر (1379) يونگ و سياست. ترجمة علي‌رضا طيب. تهران: ني.
4. بلعمي، ابوعلي‌محمد (1353) تاريخ بلعمي. ‌به‌تصحيح محمدتقي بهار. به‌كوشش محمد پروين گنابادي. تهران: زوار.
5. بندهش (1369) فرنبغ‌دادگي. گزارش مهرداد بهار. تهران: طوس.
6. بهار، مهرداد (1352) اساطير ايران. تهران: بنياد فرهنگ ايران.
7. بهار، مهرداد (1375) پژوهشي در اساطير ايران. تهران: آگه.
8. بيروني، ابوريحان (1352) آثارالباقيه. ترجمة اكبر داناسرشت. تهران: ابن سينا.
9. ترجمة ‌چند متن‌ پهلوي (1379) گزارش محمدتقي بهار. به‌كوشش محمد گلبن. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي.
10. حمزة اصفهاني، ابوعبدالـله حمزةبن‌حسن (1346) تاريخ پيامبران و شاهان (سني ملوك‌ الارض و الانبياء). ترجمة جعفر شعار. تهران: بنياد فرهنگ ايران.
11. الخطيب، حسام (1999) آفاق الادب المقارن: عربياً و عالمياً. چاپ دوم. دمشق: دارالفکر.
12. خلف تبريزي، محمد (1317) برهان ‌قاطع. محمدبن‌خلف تبريزي. تهران: شركت طبع كتاب.
13. دينوري، ابوحنيفه احمدبن‌داوود (1346) اخبار الطوال. ترجمة صادق نشأت. تهران: بنياد فرهنگ ايران.
14. روايت ‌پهلوي (1367) ترجمة مهشيد ميرفخرايي. تهران: موسسة مطالعات و تحقيقات فرهنگي.
15. ريگ‌ودا (گزيدة سروده‌هاي ريگ‌ودا) (1348) ترجمة جلال نائيني. تهران: تابان.
16. زيني‌وند، تورج (1392) «ادبيات تطبيقي: از پژوهش‌هاي تاريخي‌ـ فرهنگي تا مطالعات ميان‌رشته‌اي». مطالعات ميان‌رشته‌اي در علوم انساني. دورة پنجم. شمارة 3: 21- 35.
17. سياسي، علي‌اکبر (1367) نظريه‌هاي شخصيت يا مکاتب روان‌شناسي. چاپ سوم. تهران: دانشگاه تهران.
18. فردوسي، ابوالقاسم (1965-1971) شاهنامه (9‌جلد). مسکو: دانش. شعبة ادبيات خاور آكادمي‌ علوم شوروي.
19. فردوسي، ابوالقاسم (1389) شاهنامه (براساس چاپ مسكو). چاپ سوم. تهران: پيام عدالت.
20. فرويد، زيگموند (1382) کاربرد تداعي آزاد در روان‌کاوي کلاسيک. ترجمة سعيد شفيعي. تهران: ققنوس.
21. کريستين‌سن، آرتور (1363) نخستين انسان و نخستين شهريار. ترجمة احمد تفضلي و ژاله آموزگار. تهران: نو.
22. کزازي، ميرجلال‌الدين (1379) نامة باستان (ويرايش و گزارش شاهنامه). تهران: سمت.
23. کوياجي، جهانگير کورجي (1371) پژوهش‌هايي در شاهنامه. گزارش و ويرايش از جليل دوست‌خواه. تهران: سمت.
24. گرديزي، ابوسعيد عبدالحي (1347) زين‌الاخبار. به‌تصحيح عبدالحي حبيبي. تهران: بنياد فرهنگ ايران.
25. گورين، ويلفرد و ديگران (1370) راهنماي رويکردهاي نقد ادبي. ترجمة زهرا ميهن‌خواه. چاپ سوم. تهران: اطلاعات.
26. لوبون، گوستاو (1371) روان‌شناسي توده. ترجمة کيومرث خواجوي‌ها. تهران: روشنگران.
27. مستوفي، حمدالـله (1362) تاريخ گزيده. به‌اهتمام عبدالحسين نوايي. تهران: اميركبير.
28. مسعودي، ابوالحسن علي‌بن‌حسين (1344) مروج‌الذهب. ترجمة ابوالقاسم پاينده. 2 جلد. تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب.
29. مسعودي، ابوالحسن علي‌بن‌حسين (1365) التنبيه و الاشراف. ترجمة ابوالقاسم پاينده. چاپ دوم. تهران: علمي ‌و فرهنگي.
30. مينوي ‌خرد (1354) ترجمة احمد تفضلي. تهران: بنياد فرهنگ ايران.
31. ناس، جان‌بوير (1344) تاريخ جامع اديان از آغاز تا امروز. ترجمة علي‌اصغر حکمت. تهران: فرانکلين.
32. نظري منظم،‌ هادي (1389) «ادبيات تطبيقي: تعريف و زمينه‌هاي پژوهش». نشرية ادبيات تطبيقي دانشگاه باهنر کرمان. سال اول. دورة جديد. شمارة 2: 221- 237.
33. نقوي، نقيب (1379) افسانة جم. دفتر نبشته گه باستان. مشهد: آستان قدس رضوي.
34. ونديداد (1376) به‌كوشش‌ هاشم رضي. تهران: سوره.
35. هرودوت (1336- 1341) تاريخ هرودوت (6 ‌جلد). ترجمة هادي هدايتي. تهران: دانشگاه تهران.
36. يسنا (2536) ترجمة ابراهيم پورداوود. تهران: دانشگاه تهران.
37. يشت‌ها (1377) تفسير و تأليف ابراهيم پورداوود. 2 جلد. تهران: اساطير.
38. يونگ، کارل گوستاو (1383) روان‌شناسي ضمير ناخودآگاه. ترجمة محمدعلي اميري. چاپ سوم. تهران: علمي ‌و فرهنگي.
39. يونگ، کارل گوستاو (1379) روح و زندگي. ترجمة لطيف صدقياني. تهران: جامي.
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

کد امنیتی را در کادر بنویسید >



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Vasheghani Farahani E. Psychological Analysis of Kiumarth Myth in the Light of the Personality Psychology of Jung. دوفصلنامه زبان و ادبيات فارسی. 2016; 24 (80) :273-300
URL: http://jpll.khu.ac.ir/article-1-2615-fa.html

واشقانی فراهانی ابراهیم. تحلیل اسطوره کیومرث براساس نظریه روان‌شناسی شخصیت یونگ. دوفصلنامه زبان و ادبیات فارسی. 1395; 24 (80) :273-300

URL: http://jpll.khu.ac.ir/article-1-2615-fa.html



سال 24، شماره 80 - ( مقالات منتشر شده 1395 ) برگشت به فهرست نسخه ها
دوفصلنامه زبان و ادبیات فارسی Half-Yearly Persian Language and Literature
Persian site map - English site map - Created in 0.16 seconds with 31 queries by YEKTAWEB 3705