[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: سال 21، شماره 74 - ( 3-1392 ) ::
جلد 21 شماره 74 صفحات 69-91 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی تقابل‌های دوگانه در غزل‌های حافظ
علیرضا نبی‌لو*
دانشیار دانشگاه قم ، dr.ar_nabiloo@yahoo.com
چکیده:   (2939 مشاهده)

بررسی تقابل‌های دوگانه در آثار هنری و ادبی توجه برخی زبان‌شناسان، اسطوره‌شناسان، روایت‌شناسان و نشانه‌شناسان معاصر را به خود جلب کرده است. آن‌ها بر این عقیده‌اند که از این منظر به درک و دریافت‌ بهتری از آثار ادبی می‌توان دست یافت.
در این پژوهش با نگاهی دیگر به اشعار خواجه شمس‌الدین محمد حافظ، به بررسی تقابل‌های دوگانه یا زوج‌های متقابل ـ به‌عنوان یکی از عناصر محوری اشعار اوـ خواهیم پرداخت و چنان‌که دیده می‌شود، غالب غزل‌های حافظ از این ویژگی برخوردارند. برای این غرض 100 غزل از مواضع مختلف دیوان او انتخاب شد. در این غزل‌ها 637 مورد تقابل دوگانه، یعنی در هر غزل تقریباً 4/6 مورد، دیده شد. این تقابل‌های دوگانه در سه بخش واژگانی و لفظی (35%)، معنایی و فکری (54%) و ادبی (11%) دسته‌بندی شده‌اند. زوج‌های متقابل معنایی در اشعار حافظ بسامد بیشتری دارند. برخی از این زوج‌های متقابل زیرشاخه مفاهیم کلانی است که در دیوان خواجه کاربرد بالایی دارند، تقابل‌هایی نظیر زهد و شادنوشی، نقص و کمال، تهیدستی و توانگری و... . حافظ ازطریق این تقابل­ها غزل­های خود را تشخّص خاصی داده و سبک شعری خود را از دیگران متمایز کرده است.

واژه‌های کلیدی: تقابل دوگانه، زوج‌های متقابل، غزلیات حافظ
متن کامل [PDF 350 kb]   (1421 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي |
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA code


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Nabiloo A R. Evaluation of the Binary Oppositions in the Ghazals of Hafiz. دوفصلنامه زبان و ادبيات فارسی. 2013; 21 (74) :69-91
URL: http://jpll.khu.ac.ir/article-1-1668-fa.html

نبی‌لو علیرضا. بررسی تقابل‌های دوگانه در غزل‌های حافظ. دوفصلنامه زبان و ادبیات فارسی. 1392; 21 (74) :69-91

URL: http://jpll.khu.ac.ir/article-1-1668-fa.html



سال 21، شماره 74 - ( 3-1392 ) برگشت به فهرست نسخه ها
دوفصلنامه زبان و ادبیات فارسی Half-Yearly Persian Language and Literature
Persian site map - English site map - Created in 0.16 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 3741