[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: ::
برگشت به فهرست مقالات برگشت به فهرست نسخه ها
مقاومت زیردستان دربرابر قدرت با سازوکار ایدئولوژیک در بوستان سعدی
نعمت‌اله ایرانزاده*1، محمدحسن حسن‌زاده نیری2، سعیده قاسمی2
1- دانشگاه علامه طباطبایی ، iranzadeh@atu.ac.ir
2- دانشگاه علامه طباطبایی
چکیده:   (35 مشاهده)
در این پژوهش، با اساس قراردادن بوستان سعدی، به طرح این پرسش پرداخته‌ایم که طبقۀ رعیت چگونه در ساختار اجتماعی قدرت کسب می‌کرده‌اند. مطابق رویکرد سلطه و قدرت، که صاحب‏نظران آن آنتونیو گرامشی و میشل فوکو هستند، با کاربست روش تحلیل انتقادی گفتمان و نیز به پیروی از بینامتنیت، به بررسی قدرت و مقاومت پرداختیم که حلقه‏های تعامل میان مشارکان اجتماع هستند. نظر به کارکرد چندجانبۀ گفتمان‏ها در متون قرن هفتم، یافته‏های پژوهش نشان داد که در کنار صوفیان و زاهدان و دسته‏های گوناگون اجتماعی که برای کسب قدرت سازوکارهای ویژۀ خود را به‌کار می‏گیرند، طبقه زیردست و رعیت نیز به برساخت‏های جدید قدرت دست می‏یازند؛ چنان‌که با تلفیق پندارها با باور‏های دینی و عرفانی و عرفی موجود در جامعه، که درعین‌حال، باعث فرمانبری و انقیاد خود ایشان شده است، به بسط سازوکاری می‏پردازند که با بازپخش و اِعمال آن، بتوان برترین مقامات را به اطاعت و تسلیم وا‏داشت. بدین‌ترتیب، با نگرش ساختارشکنانه به متون، کنش و تعامل پیچیده میان کنشگران، جایگزین تصور فروکاهنده مبنی بر تعامل یک‏جانبه میان گروه‏های فاعل اجتماعی می‏شود.
 
واژه‌های کلیدی: قدرت، مقاومت، سلطه، گفتمان، ایدئولوژی، سوژه، سعدی، بوستان
     
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: نظریه های ادبی
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML     Print



برگشت به فهرست مقالات برگشت به فهرست نسخه ها
دوفصلنامه زبان و ادبیات فارسی Half-Yearly Persian Language and Literature
Persian site map - English site map - Created in 0.06 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4319