[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: ::
برگشت به فهرست مقالات برگشت به فهرست نسخه ها
پیرنامه‌های ماوراءالنهر و سیر مقامات‌نویسی طریقت خواجگان در قرون ششم تا هشتم هجری قمری
مریم حسینی*1، مریم رجبی نیا2
1- دانشگاه الزهرا ، drhoseini@alzahra.ac.ir
2- دانشگاه الزهرا
چکیده:   (27 مشاهده)
در قرون ششم تا هشتم، در خطۀ ماوراءالنهر، پنج پیرنامه به زبان فارسی تألیف شده ‌است و هر پنج پیری که دربارۀ احوال آنها کتاب نوشته‌اند در گروه خواجگان قرار دارند. این آثار عبارت‌اند از رسالۀ صاحبیه، مقامات عبدالخالق غجدوانی، مقامات عارف ریوگری، انیس‌الطالبین و عده‌السالکین، و مقامات حضرت خواجۀ نقشبند. در این مقاله کوشش شده تا ویژگی‌ها، تأثیرگذاری‌ها و تأثیرپذیری‌های مؤلفان و سیر تحول این آثار بررسی شود. پس از بررسی شیوۀ پیرنامه‌نویسی مؤلفان و بیان ویژگی‎‌های آثار، مشخص شد پیرنامه‌های ماوراءالنهر وجوه اشتراک زیادی با یکدیگر دارند. تمام پیرنامه‌های ماوراءالنهر به زبان فارسی نگاشته شده‌اند، درحالی‌که در میان پیرنامه‌های خطۀ فارس و خراسان، به‌ویژه آثار فارس، پیرنامه‌های بسیاری به زبان عربی دیده می‌شود. با توجه به شباهت‌های فراوان مقامات غجدوانی و مقامات خواجه یوسف همدانی به رسالۀ صاحبیه این احتمال وجود دارد که پیرنامه‌نویسان متأخر از نگاشتۀ عبدالخالق غجدوانی دربارۀ ابویوسف همدانی تأثیر پذیرفته باشند. برخلاف پیرنامه‌های سرزمین‌هایی مانند فارس و خراسان، که نویسندگان آن از شواهد شعری به دو زبان فارسی و عربی استفاده کرده‌اند، تمام ابیاتی که در پیرنامه‌های بخارا آمده به زبان فارسی است. در بیشتر پیرنامه‌های این سرزمین از زنان یاد شده و در آنها زن از جایگاهی والا برخوردار است.

 
واژه‌های کلیدی: پیرنامه، عارفان ماوراءالنهر، طریقت خواجگان، قرن ششم تا هشتم هجری قمری
     
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: نظریه های ادبی
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML     Print



برگشت به فهرست مقالات برگشت به فهرست نسخه ها
دوفصلنامه زبان و ادبیات فارسی Half-Yearly Persian Language and Literature
Persian site map - English site map - Created in 0.06 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4319