[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: ::
برگشت به فهرست مقالات برگشت به فهرست نسخه ها
کارکرد جمله های ساده و مرکب در مثنوی معنوی
زهره امانی1، عصمت خوینی قزلچی2
1- 0 ، zohreh.amani92@gmail.com
2- 0
چکیده:   (105 مشاهده)
بخش بزرگی از دل‌نشینی کلام مولوی به شیوه‌ی بیان و نحو کلام او مربوط می‌شود مولوی‌پژوهان اغلب از گیرایی کلام مولوی سخن‌ها گفته‌اند؛ امّا بسیاری از رمزهای دل‌انگیز این زبان پوشیده مانده ‌است؛ برای کشف این زیبایی‌ها هیچ راهی جز تحلیل جزئی نگرانه‌ی زبان وی وجود ندارد. لذا نگارندگان بر‌آن شدند تا با بررسی بسامد وکارکرد نحوی وجملات ساده و مرکب در مثنوی یکی از عوامل انسجام متن را واکاوی کنند.
این تحقیق بر اساس 1372 بیت آغاز دفتر اوّل مثنوی انجام پذیرفته و شیوه‌ی کار مبتنی بر روش آماری و تجزیه و تحلیل ساختاری و طبقه‌بندی جملات است. از این بررسی نتایج قابل توجّهی درباره‌ی ارتباط تنگاتنگ محتوای متن با ساختمان جمله‌های آن به دست می‌آید؛ طبق بررسی‌های به عمل آمده بسامد کاربرد جمله‌های مرکب نسبت به جمله‌های ساده بیشتر است و از میان انواع جمله‌های مرکب، جمله‌هایی که از الگوی « پایه + پیرو » ساخته شده‌اند بسامد بیشتری دارند؛ این طرز جمله‌بندی مثنوی سبب انسجام متن شده‌است و بستر مناسبی برای محتوای آموزشی مثنوی فراهم آورده است، به علاوه با این بررسی درمی‌یافتیم که مولوی در دریافت معنای جمله‌های مرکب مخاطب خود را فعالانه شرکت می‌دهد به طوری که گاه حرف ربط را از ساختمان جمله حذف کرده و به خواننده اجازه داده‌است که بر اساس گزینش هر یک از دو جمله به عنوان پایه یا پیرو، حرف ربط مناسب را خود برگزیند، یا در جمله‌های مرکب پیچیده، بک جمله هم‌زمان دو نقشِ پایه و پیرو را دارد،به این معنی که نسبت به جمله‌ پیش و پس از خود، نقش آن متفاوت می‌شود.
واژه‌های کلیدی: مولوی، مثنوی، جمله، جمله مرکب ف جمله پایه، جمله پیرو
     
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: دستور زبان فارسی
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
برگشت به فهرست مقالات برگشت به فهرست نسخه ها
دوفصلنامه  زبان و ادبیات فارسی دانشگاه خوارزمی Half-Yearly Persian Language and Literature
Persian site map - English site map - Created in 0.08 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4509