fa بینش کلامیِ پایندانی در شعر فارسی پژوهشي Research <p>مقوله پایندانی از مباحث اصلی کلا‌می ‌‌سده‌های نخستین اسلا‌می ‌‌است که همواره محل اختلاف و نزاع متکلمان بوده و خود به دنبال مسئله جبر و اختیار و مباحث کلا‌می ‌‌دیگری چون تقدیر، عدل، رؤیت و... دربین مسلمانان مطرح شده است و داغ‌شدن مناقشه‌های کلا‌می ‌‌را بین معتزله و اشاعره و بعد‌ها شیعه درپی داشته که به کندوکاو درباره این مسئله و طرح آراء منجر شده است. در این مقال برآنیم که پس از بحثی کوتاه درباره چگونگی تکوین آن و مقایسه آرای بزرگان این فرق درباره پایندانی، به نمود آن در شعر فارسی به‌ویژه بین شاعران عارف‌مسلک و برجسته سده‌های ششم و هفتم مانند سنایی، عطار، مولوی و سعدی بپردازیم و رویکرد آنها را به این مسئله نشان ‌‌‌دهیم.</p> <p>Payandani (intercession and mediation) is one of the main theological topics in the opening centuries of the Islamic era. Theologians have haddifferent views on this issue, which along with other theological issues, such as determinism and free will, destiny, justice, and the vision of Allah, was widely discussed by Muslim scholars, and fiercely debated by the Mutazilite, the Asharite and later the Shia. The aim of this paper is to discuss in briefthe formation of Payandani and compare the views of the major Islamic schoolson this topic. Moreover, the researcher attempts totrace this subject in Persianpoetry, especially in the poetry of the distinguished Sufi poets of the sixth and seventh centuries, such as Sanai, Attar, Rumi and Saadi.</p> پایندانی , علم کلام , معتزله , اشاعره , شیعه , شعر فارسی , Payandani (intercession), theology, Mutazilite, Asharite, Shia, Persian poetry 137 161 http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-128&slc_lang=fa&sid=1 Iffat Neghabi عفت نقابی neghabi_2007@yahoo.com 10031947532846001012 10031947532846001012 Yes دانشیار دانشگاه خوارزمی