بررسی مقایسه‌ای کنش‌های شعری نیما و اخوان با رویکردی به نظریه «کنش» پیر بوردیو

نویسندگان
زهره فلاحی
احمد خیالی خطیبی
محمدصادق فربد
دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی
10.61186/jpll.31.95.181
چکیده
در نظریه «کنش» پیر بوردیو، اثر ادبی بازتولید سرمایه فرهنگی و برآیند ترکیب سرمایه اقتصادی و عادتواره­هاست. همین‌طور، کنشی اجتماعی است که فرد در میدان ادبی از خود نشان می­دهد. شعر به‌مثابه اثر ادبی محصول بُعد ذهنی سرمایه فرهنگی است که به‌‌صورت موفقیت مادی و به‌شکل عینیت‌یافته ظهور می­کند. این پژوهش به کنش­های شعری نیما و اخوان به‌شکل مقایسه­ای با رویکرد نظریه کنش بوردیو می­پردازد تا به این پرسش پاسخ دهد که کنش­های این‌دو شاعر چگونه بیان می­شوند و واکنش­هایشان در قبال برخورد دیگران و اوضاع سیاسی‌ـ‌‌اجتماعی جامعه چگونه شکل می‌گیرد. پیشینه تحقیق در این موضوع مبیّن بی‌توجهی بسیاری از محققان به موضوع است. روش تحقیق در این مقاله، از حیث ماهیت و روش، از گونه توصیفی‌ـ‌تحلیلی و از حیث هدف، بنیادی‌ـ‌نظری است. نتایج نشان داد که هردو شاعر در برخی از کنش­های شعری مشترک‌اند و در برخی دیگر واکنش‌های متفاوتی نشان می­دهند که حاصل آن سرایش اشعار سیاسی‌ـ‌اجتماعی در زیرمیدان تولید شعر فارسی است.
کلیدواژه‌ها
نیما
اخوان
بوردیو
میدان
کنش

عنوان مقاله English

A Comparative Study of Nima’s and Akhavan's Poetic Actions Based on Pierre Bourdieu's Theory of Action

نویسندگان English

Zohreh Fallahi
Ahmad Khiyali Khatibi
Mohammad Sadegh Farbod
Islamic Azad University, Central Tehran branch
چکیده English

In Bourdieu's theory of action, the literary work is the reproduction of cultural capital and the result of a combination of economic capital and the habitus. Additionally, it is a social action that a person shows in the literary field. Poetry, as a literary work, is a product of the mental dimension of cultural capital, which appears as a material success and objectified by the poet. This research compares the poetic actions of Nima and Akhavan with an approach to the capital and field based on Pierre Bourdieu's sociological theory in order to answer the questions of how the actions of these two poets are expressed with their decisions and how they react to the actions of others and the socio-political conditions of the society. The background of the research shows that many researchers paid little attention to this matter. The methodology of this study, in terms of nature and method, is descriptive-analytical and regarding its purpose, is fundamental-theoretical. The results indicated that both poets have similarities in some poetic actions but have different reactions in some others, the process of which is writing social-political poems in the field of Persian poetry production.

کلیدواژه‌ها English

Nima
Akhavan
Bourdieu
Field
Action
اخوان‌ثالث، مهدی (1400). متن کامل ده کتاب شعر مهدی اخوان‌ثالث. چاپ سوم. تهران: زمستان.
اسلامی، اسلام و همکاران (1396). مقایسة ساختاری عناصر حماسی در شعر معاصر ایران با تکیه بر اشعار مهدی اخوان‌ثالث، محمدرضا شفیعی‌کدکنی، سیاوش کسرایی و نیما یوشیج،
زیبایی‌شناسی ادبی. شمارة 32: 49-71.
امینی، محمدرضا؛ رحیمی‌نژاد، کاظم (1392). بررسی جنبه‌های نوین حماسی در شعر نیما. شعرپژوهی. شمارة 13: 17-38.
باقی‌نژاد، عباس (1390). تأملی در ادبیات امروز(۱). چاپ دوم. تهران: پارسه.
بوردیو، پیر (1396). نظریة کنش. ترجمة مرتضی مردی‌ها. چاپ هفتم. تهران: نقش‌ونگار.
بوردیو، پیر (1399). تمایز. ترجمة حسن چاوشیان. چاپ ششم. تهران: ثالث.
بهبهانی‌، سیمین (1369)‌. راوی‌ وضع‌ زمـانه ‌‌گاه‌ بـا ناله‌، گاه‌ با فریاد. دنیای‌ سخن‌. شمارة‌ 34.
بهمنی‌مطلق، یدالله؛ رهایی، اسماعیل (1390). رویکردی صورتگرایانه به شعر قیصر از منظر هنجارگریزی. زبان و ادبیات فارسی دانشگاه خوارزمی. شمارة 71: 28-7.
پرستش، شهرام (1388). بررسی ساختاری زیر میدان تولید شعر در ایران. جامعه‌شناسی هنر و ادبیات. شماره 1: 23-38.
پوریزدان‌پناه کرمانی، آرزو؛ کرمی، رحیم (1397). تحلیل مضامین پایداری اخوان‌ثالث براساس نظریة عمل پیر بوردیو. ادبیات دفاع مقدس. شمارة 2: 47-64.
جلیلی، فروغ (1387). آیینه‌ای بی‌طرح. تبریز: آیدین.
جنکینز، ریچارد (1385). پیر بوردیو. ترجمة حسن چاوشیان. تهران: نی.
جورکش، شاپور (1383). بوطیقای شعر نو. تهران: ققنوس.
حسین‌پور چافی، علی (1384). جریان‌های شعر معاصر فارسی. تهران: امیرکبیر.
داد، سیما (1387). فرهنگ اصطلاحات ادبی. چاپ چهارم. تهران: مروارید.
رضایی، عبدالله؛ کازرونی، سیداحمد حسینی؛ کیانی شاهوندی، یعقوب (1395). بررسی نقش تکرار در موسیقی سروده‌های نیمایی مهدی اخوان‌ثالث. زبان و ادبیات فارسی دانشگاه خوارزمی. شمارة 81: 164-177.
شفیعی‌کدکنی، محمدرضا (1352). انواع ادبی و شعر فارسی. خرد و کوشش. شمارة 11و12: 96-119.
شمیسا، سیروس (1383). راهنمای ادبیات معاصر. تهران: میترا.
شویره، کریستین؛ فونتن، اولیویه (1385). واژگان پی‌یر بوردیو. ترجمة مرتضی کتبی. تهران: نی.
صالحی امیری، رضا؛ سپهرنیا، رزیتا (1394). الگوی ارتقای سرمایة فرهنگی در ایران. تهران: ققنوس.
صفا، ذبیح‌الله (1333). حماسه‌سرایی در ایران. تهران: امیرکبیر.
صفوی، کوروش (1373). از زبان‌شناسی به ادبیات. تهران: چشمه.
فاضلی، محمد (1386). جامعه‌شناسی مصرف موسیقی. تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.
فکوهی، ناصر (1384). تاریخ نظریه‌های انسان‌شناسی. تهران: نی.
کاخی، مرتضی (1371). صدای حیرت بیدار. تهران: زمستان.
گرنفل، مایکل (1393). مفاهیم کلیدی پی‌یر بوردیو. ترجمة محمدمهدی لبیبی. چاپ دوم. تهران: افکار.
مختاری، محمد (1378). انسان در شعر معاصر. چاپ دوم. تهران: توس.
مرادی، فرشاد؛ پارسا، سیداحمد (1396). مقایسة سمبولیسم اجتماعی در سروده‌های نیمایوشیج و مهدی اخوان‌ثالث پس از کودتای 28 مرداد. متن‌پژوهی ادبی. شمارة 71: 79-98.
مقدس جعفری، محمدحسن؛ یعقوبی، علی؛ کاردوست، مژگان (1386). بوردیو و جامعه‌شناسی ادبیات. ادب‌پژوهی. شمارة 2: 77-94.
مقصودی، علی‌اصغر؛ بصیری، محمدصادق (1394). تحلیل جامعه‌شناختی اشعار جمال‌الدین عبدالرزاق اصفهانی براساس نظریة عمل پیر بوردیو. نثرپژوهی ادب فارسی. شمارة 37: 214-233.
میرصادقی، میمنت (1385). واژه‌نامة هنر شاعری. تهران: مهناز.
یوسفی، غلامحسین (1374). چشمة روشن. چاپ ششم. تهران: علمی و فرهنگی.
یوشیج، نیما (1383). نیما یوشیج. با نظارت شراگیم یوشیج. چاپ سوم. تهران: اشاره.
Akhavān Sāles, M (2022). The Complete Collection of ten books of Mehdi Akhavān Sāles's poems, Tehrān: Zemestān. [In Persian]
Amini M, Rahiminezhād K (2013). A Study of the New Epical Aspects in the Poetry of Nimā Yushij. Journal of poetry studies, 5 (2): 17-38. [In Persian]
Eslāmi E; Māhouzi A; Tāvousi M (2017). Structural Comparison of Epic Elements in Iranian Contemporary Poetry Based on Poems by Mehdi Akhavān Sāles, Mohammad Rezā Shafii Kadkani, Siāvash Kasrāyi and Nimā Youshij. Journal of Literary Aesthetics, 32: 49-71. [In Persian]
Bāghinejad A (2011). A reflection on today's literature (1), Tehrān: Pārseh, 2nd edition. [In Persian]
Bourdieu, P (2017).The theory of action, translated by Mortezā Mardihā, 7th edition, Tehrān: Naghsh-oNegār. [In Persian]
Bourdieu, P (2020). Distinction, translated by Hasan Chāvoshiān, 6th edition, Tehrān: Sāles. [In Persian]
Behbahāni S (1990). The narrator of the current situation sometimes with a moan, sometimes with a cry, Donya-ye Sokhan, Vol. 34. [In Persian]
Bahmani Motlagh Y; Rahāyi E (2011). A Formalistic Approach to Gheisar's Poetry from the Perspective of Deviation from Norms, Persian Language and Literature of Kharazmi University, 71: 7-28. [In Persian]
Dād S (2008). Glosery of literary terms. 4th edition, Tehrān: Morvārid. [In Persian]
Fāzeli M (2007). Sociology of Music Consumption, Tehrān: Research Center for Culture, Art and Communications. [In Persian]
Fokouhi N (2005). History of Anthropological Theories, Tehrān: Ney. [In Persian]
Grenfell M (2014). Pierre Bourdieu's Key Concepts, translated by Mohammad Mehdi Labibi, Tehrān: Afkār, 2nd edition. [In Persian]
Hosseinpour-Chāfi A (2005). Currents of Contemporary Persian Poetry. Tehrān: Amirkabir. [In Persian]
Jalili F (2008). Āyineh-i bitarh, Tabriz: Āydin [In Persian]
Jenkins, R (2006). Pierre Bourdieu, translated by Hassan Chavoshiān, Tehrān: Ney. [In Persian] [DOI:10.4324/9780203131527]
Jowrkesh Sh (2004). New Poetry Boutique, Tehrān: Qoqnous. [In Persian]
Kākhi M (1992). Sedā-ye heirat-e Bidār, Tehrān: Zemastān. [In Persian]
Khāvarān Monthly (1991). Non-normative types in poetry, first year, numbers 7 and 8, Pp. 115. [In Persian]
Mokhtāri M (1999). Man in Contemporary Poetry. 2nd edition, Tehrān: Tous. [In Persian]
Morādi F; Pārsā SA. (2017) A Comparative Study of Social Symbolism in Nima Yooshij's & Mahdi Akhavansales' Poetry After the 28th Mordād Coup D'etat In 1332. Literary Text Research. Volume 21, 71: 79-98. [In Persian]
Moqaddas. J; Yaghobi, A; Kārdoust, M (2007). Bourdieu and the society of literature, Adab Pajoohi, 2: 77-94. [In Persian]
Maqsoudi, A; Basiri, M (2015). The sociological analysis of poetry of Jamāludin Abd-Alrazzāq Isfahāni based on Pierre bourdieu theory of action, Prose Research Persian Literature, 37: 213-214. [In Persian]
Mirsādeghi M (2006). Dictionary of Poetry Art, Tehrān: Mahnāz. [In Persian]
Parastesh Sh (2009). A structural study of the subfield of Iranian poetry, Sociological Journal of Art and Literature, 1:23-38. [In Persian]
Pouryazdānpanāh Kermani A; Karami R (2018). Analysis of Resistance Themes in Akhavān Sāles' Poetry in the Light of Pierre Bourdieu's Theory of Practice, Journal of Sacred Defense Literature, 2:47-64. [In Persian]
Rezāyi, A; Hosseini A; Kiyāni Shāhvandi Y (2016). A Study of the Role of Repetition of Music in the Nimāyee Poems of Akhavān Sāles, Persian Language and Literature of Khārazmi University, 81: 164-177. [In Persian]
Shafii Kadkani MR (1973). Types of Persian literature and poetry, Kherad and koushesh, Vol. 11 and 12, pp. 96-119. [In Persian]
Shamisā S (2004). Guide to Contemporary Literature, Tehrān: Mitrā. [In Persian]
Shuireh Ch; Fontaine O (2006). Le vocabulaire de Bourdieu, translated by Morteza Kotobi, Tehrān: Ney. [In Persian]
Sālehi Amiri R; Sepehrniā R (2015). The Model of Cultural Capital Promotion in Iran, Tehrān: Qoqnous. [In Persian]
Safā Z (1973). Epic writing in Iran, Tehrān: Amir Kabir. [In Persian]
Safavi K (1994). From Linguistics to Literature, Tehrān: Cheshmeh. [In Persian]
Yousofi Q (1995). Cheshmeh-ye Roshan, Tehrān: Elmi-Farhangi, 6th edition. [In Persian]
Youshij, N (2004). Nimā Youshij, under the supervision of Shragim Youshij, Tehrān: Eshāreh, 3rd edition. [In Persian]