[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: سال 26، شماره 84 - ( مقالات منتشر شده 1397 ) ::
جلد 26 شماره 84 صفحات 243-269 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی مؤلفه‌های زبان عامیانه در داستان‌های جلال آل‌احمد
عفت نقابی*1، فاطمه تاج‌فیروزه2
1- دانشگاه خوارزمی ، neghabi_2007@yahoo.com
2- دانشگاه خوارزمی
چکیده:   (716 مشاهده)
جلال آل‌احمد را می‌توان بزرگ‌ترین نویسنده نثر جدید فارسی نامید که در نثر داستانی تأثیر فراوانی گذاشته و افراد زیادی از سبک او تقلید کرده‌اند. از ویژگی‌های نثر او به‌کارگیری زبان عامیانه است که "زبان کوچه" نامیده می‌شود. او از زبان مردم کوچه ‌و بازار، که سرشار از تعابیر و اصطلاحات و واژه‌های عامیانه است، در آثار داستانی خود بهره گرفته است و این شاخصه سبکی آثار داستانی او قلمداد می‌شود.
آنچه نثر آل‌احمد را از نویسندگان دیگر متمایز می‌کند، به‌کاربردن دقیق و جدی و استادانه این زبان در تمام آثارش است. با عنایت به فراوانی کاربرد زبان عامیانه در آثار داستانی آل‌احمد، مقاله حاضر به شناسایی مؤلفه‌های زبان عامیانه در حوزه واژگان و ترکیبات و عبارات، در مجموعه آثار داستانی جلال آل‌احمد پرداخته است که ازجمله این مؤلفه‌ها کنایه، شبه‌جمله، اتباع، نام‌آوا، کلمات کوچه‌بازاری، ضرب‌المثل و... است. در مقاله حاضر، پس از شناسایی این مؤلفه‌ها در آثار منتخب، نمونه‌هایی از آنها شاهدمثال آورده شده و بسامد همه مؤلفه‌های عامیانه در آثار داستانی منتخب، در جدول‌های متعدد، ارائه و تحلیل شده است.
با بررسی دقیق آثار داستانی آل‌احمد، این یافته حاصل شد که از میان مؤلفه‌های زبان عامیانه، عبارات کنایی، واژه‌های کوچه‌بازاری و سپس اتباع و هم‌گون‌سازی پربسامد‌ترین عناصر عامیانه در نثر آل‌احمد است. او از شکسته‌نویسی به‌منزله عاملی مهم برای ایجاد  لحن عامیانه در داستان‌های خود استفاده کرده و از عناصر مهم شکسته‌نویسی در داستان‌های او، ابدال و حذف بیشترین بسامد را داراست. شایان ذکر است که کاربرد این مؤلفه‌ها، باعث نزدیکی زبان آل‌احمد به زبان مردم کوچه و درنهایت سبب اقبال بیش‌ازحد خوانندگان مردمی به آثار او است.
واژه‌های کلیدی: ادبیات معاصر، نثر فارسی، نثر داستان‌های جلال آل‌احمد، زبان و نثر عامیانه.
متن کامل [PDF 300 kb]   (1213 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: ادبیات غنایی
فهرست منابع
1. آل احمد، جلال (1384الف) ديد و بازديد. تهران: جامه‌دران.
2. ــــــــ (1384ب) مدير مدرسه. تهران: معين.
3. ــــــــ (1384ج) نون و القلم. تهران: جامه‌دران.
4. ــــــــ (1387) سه‌تار. تهران: آدينة سبز.
5. ــــــــ (1388) زن زيادي. قم: سيمين.
6. ــــــــ (1389) پنج داستان. قم: ژکان.
7. ــــــــ (1390) سرگذشت کندوها. قم: ژکان.
8. احمدي گيوي، حسن و حسن انوري (1363و1370) دستور زبان فارسي. تهران: فاطمي.
9. انجوي شيرازي، سيدابوالقاسم (1352) تمثيل و مثل. تهران: اميرکبير.
10. ثروت، منصور و رضا انزابي‌نژاد (1377) فرهنگ لغات عاميانه و معاصر. تهران: سخن.
11. جهان‌ديده، سينا (1379) متن در غياب استعاره. رشت: چوبک.
12. حق‌شناس، علي‌محمد (1379) «فرهنگ فارسي عاميانه يا گفتاري، کدام». نشر دانش. سال هفدهم. شمارة 2: 59-65.
13. خطيبي، حسين (1366) فن نثر در ادب پارسي. تهران: زوار.
14. دربيگي نامقي، محمدرضا (1377) عاميانه‌هاي جلال آل‌احمد. سمنان: جهاد دانشگاهي.
15. دين‌محمدي کرسفي، نصرت‌اللـه (1384) «زبان و فرهنگ عاميانه در ديوان صائب». نامة پارسي. سال دهم. شمارة 1: 88-98.
16. سارلي، ناصرقلي (1387) زبان فارسي معيار. تهران: هرمس.
17. شاملوجاني‌بيک، اکبر (1391) «بررسي بازتاب جلوه‌هاي فرهنگ عامه (فولکلور) در داستان‌هاي جلال آل‌احمد». مطالعات داستاني. پيام‌نور. دورة اول. شمارة 2: 43-47.
18. عبداللهيان، حميد (1381) شخصيت و شخصيت‌پردازي در داستان معاصر. تهران: آن.
19. فتوحي رود معجني، محمود (1391) سبک‌شناسي. تهران: سخن.
20. فرشيدورد، خسرو (1382) دستور مفصل امروز. تهران: سخن.
21. مدرسي، يحيي (1368) درآمدي بر جامعه‌شناسي زبان. تهران: مؤسسة مطالعات و تحقيقات فرهنگي.
22. ميرصادقي، جمال و ميمنت ميرصادقي ( 1377) واژه‌نامة هنر داستان‌نويسي. تهران: کتاب مهناز.
23. نجفي، ابوالحسن (1378) فرهنگ فارسي عاميانه. تهران: نيلوفر.
24. هاتفي اردکاني، غلامرضا (1392) «جايگاه ترکيبات و اصطلاحات عاميانه در آثار شعري مهدي اخوان ثالث». رشد آموزش زبان و ادب فارسي. شمارة 108: 56-58.
25. Adams, Michael (2009 (Slang: The People's Poetry, Oxford University Press.
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Neghabi E, Taj Firouzeh F. A Study of Colloquial Language in Jalal Al-e-Ahmad’s Fictions. دوفصلنامه زبان و ادبيات فارسی. 2018; 26 (84) :243-269
URL: http://jpll.khu.ac.ir/article-1-3241-fa.html

نقابی عفت، تاج‌فیروزه فاطمه. بررسی مؤلفه‌های زبان عامیانه در داستان‌های جلال آل‌احمد. دوفصلنامه زبان و ادبیات فارسی. 1397; 26 (84) :243-269

URL: http://jpll.khu.ac.ir/article-1-3241-fa.html



سال 26، شماره 84 - ( مقالات منتشر شده 1397 ) برگشت به فهرست نسخه ها
دوفصلنامه زبان و ادبیات فارسی Half-Yearly Persian Language and Literature
Persian site map - English site map - Created in 0.15 seconds with 31 queries by YEKTAWEB 3925