[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: سال 26، شماره 84 - ( مقالات منتشر شده 1397 ) ::
جلد 26 شماره 84 صفحات 219-241 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی زمینه‌های جبرباوری و اختیارگرایی در مثل‌های فارسی
مصطفی موسوی* 1، عباس شاه‌علی رامشه2
1- دانشگاه تهران ، mmusavi@ut.ac.ir
2- دانشگاه کاشان
چکیده:   (170 مشاهده)
ضرب‌المثل‌ها، به‌منزله نوعی ادب محاوره‌ای، همواره از آبشخورهای دین، فرهنگ، آداب‌ورسوم و باورهای فلسفی و کلامی جامعه مایه می‌گیرند و باورهای عوام را نیز آینگی می‌کنند. تکرار و بسامد ضرب‌المثلی با اندیشه خاص باعث می‌شود که آن نوع اندیشه به الگوی رفتاری تبدیل شود و کنش‌ها و رفتارهای مردم جامعه را تحت تأثیر قرار دهد. در جامعه ایرانی، همواره دو جریان کلامی اختیارگرایی معتزله و جبرباوری اشاعره حاکم بوده است، اما ازآنجاکه همواره حکومت‌ها جریان جبرباور اشاعره را به‌شیوه‌های مختلف تقویت کرده‌اند، این باورها در ذهن و زبان عامه مردم و به‌تبع آن امثال فارسی راه یافته‌اند، تاجایی‌که بیشتر امثال فارسی با ذهنیتی جبرگرا ساخته شده‌اند. همین جبرگرایی در ایران باستان در اندیشه زروانی باعنوان "بخت" مطرح است که حجم گسترده‌ای از امثال را شامل می‌شود. باورهایی مثل اعتقاد به جبر محض، اعتقاد به قضا و قدر و اراده حتمی خداوند و عدم استقلال انسان در سرنوشت خود، کژفهمی مسائلی مثل توکل و تفویض، رضا و تسلیم دربرابر قضای حتمی و توفیق و خذلان، در طی اعصار عواقب ناگواری برای فرهنگ ایرانی به‌همراه داشته است.
واژه‌های کلیدی: اندیشه، جبر، اختیار، ضرب‌المثل‌ها
متن کامل [PDF 348 kb]   (53 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: ادبیات غنایی
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA code


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

A study of Determinism and Free-will in Persian Proverbs . دوفصلنامه زبان و ادبيات فارسی. 2018; 26 (84) :219-241
URL: http://jpll.khu.ac.ir/article-1-3240-fa.html

موسوی مصطفی، شاه‌علی رامشه عباس. بررسی زمینه‌های جبرباوری و اختیارگرایی در مثل‌های فارسی. دوفصلنامه زبان و ادبیات فارسی. 1397; 26 (84) :219-241

URL: http://jpll.khu.ac.ir/article-1-3240-fa.html



سال 26، شماره 84 - ( مقالات منتشر شده 1397 ) برگشت به فهرست نسخه ها
دوفصلنامه زبان و ادبیات فارسی Half-Yearly Persian Language and Literature
Persian site map - English site map - Created in 0.16 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 3760