:: سال 27، شماره 87 - ( 10-1398 ) ::
جلد 27 شماره 87 صفحات 203-226 برگشت به فهرست نسخه ها
گونه‌های طرح و گسترش تلمیح در محور عمودی نوغزل‌های سیمین بهبهانی
احمد کنجوری1، علی نوری2، محمدرضا روزبه2، علی حیدری2
1- لرستان ، ahmad1360514@gmail.com
2- لرستان
چکیده:   (1851 مشاهده)
سیمین بهبهانی یکی از شاعران مبتکر و اثرگذار معاصر است. در نوغزل­های او، بسامد و تنوع تلمیح‌ها چندان است که می‌توان تلمیح را از برجسته‌ترین ویژگی‌های سبک شاعری او دانست. درک درست ظرفیت­های معنایی و ظرافت­های ساختاری سخنی که بن‌مایه تلمیحی دارد، به آشنایی با معنای تلمیح ازیک‌سو و شناخت ساخت و شیوه‌های بهره‌گیری از تلمیح، ازدیگرسو، وابسته است. بررسی شگردهای عمق‌بخشی و توسع فکری، معنایی و فرهنگی تلمیح در شناخت و درک بهتر ظرافت‌ها و تمهیدات معنایی و ساختاری نوغزل‌های سیمین بهبهانی و نقش این عوامل در ایجاد التذاذ ادبی، اهمیت و ضرورت دارد. در این مقاله برآنیم که نشان دهیم سیمین بهبهانی در نوغزل‌های خود تلمیح را به چه شیوهها و در چه گونه­هایی در محور عمودی خیال آورده و گسترش داده است. نتایج نشان میدهد که تلمیح‌ها در شعر سیمین بهبهانی الگوها و ساخت­های متنوعی دارند که از مفردات و ترکیبات واژگانی تا تلمیح‌های گسترده و منتشرشده در سراسر محور عمودی خیال در نوسان‌اند. در نوغزل­های سیمین بهبهانی، تلمیح در محور عمودی، به گونه­هایی همچون تلمیحات موازی، تلمیحات تلفیقی، تلمیحات مقایسه‌ای، مُلَمَّح، تلمیح ساختاری، تلمیح مناظره‌ای یا مناظره تلمیحی، تلمیح حلولی و جز آن جلوه کرده است که برخی از این شیوه­ها، به‌ویژه در محور عمودی خیال، کم‌سابقه یا بی‌سابقه‌اند.
 
واژه‌های کلیدی: ساخت تلمیح، سیمین بهبهانی، غزل نو، محور عمودی شعر
متن کامل [PDF 6676 kb]   (392 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: فنون بلاغی
فهرست منابع
1. قرآن مجيد.
2. احمدي، بابک (1370) از نشانه‌هاي تصويري تا متن. تهران: مرکز.
3. ‌اوجي، منصور (1392) «مرگ شبديز». عصر مردم. چهارشنبه 23 مرداد: 6.
4. بهبهاني، سيمين (1382) مجموعه اشعار. تهران: نگاه.
5. پرين، لارنس (1376) دربارة شعر. چاپ دوم. ترجمة فاطمه راکعي. تهران: اطلاعات.
6. پورنامداريان، تقي (1381) سفر در مه. تهران: نگاه.
7. تجليل، جليل (1370) معاني و بيان. چاپ پنجم. بي‌جا: مرکز نشر دانشگاهي.
8. تفتازاني، مسعودبن‌عمر (1416) المطول. قم: مکتبه الداوري.
9. حسن‌لي، کاووس‌ و مريم‌ حيدري (1385) «بررسي عناصر زندگي معاصر در شعر سيمين بهبهاني». مجلة علوم اجتماعي و انساني دانشگاه شيراز. دورة بيست‌وپنجم. شمارة 3 (پياپي 48): 85 ـ100.
10. ـــــــ (1386) گونه‌هاي نوآوري در شعر معاصر. چاپ دوم. تهران: ثالث.
11. حميدي شيرازي، مهدي (1383) فنون شعر و کالبدهاي پولادين آن. تهران: عطايي.
12. دلبري، حسن و همکاران (1393) «غزل نوکلاسيک و لايه‌هاي ايدئولوژيک سبک در آن». ويژه‌نامة نامة فرهنگستان (ادبيات انقلاب اسلامي). دورة اول. شمارة 1: 96ـ114.
13. دهباشي، علي (1383) زني با دامني شعر: جشن‌نامة سيمين بهبهاني. به‌کوشش علی دهباشی. تهران: نگاه.
14. رازي، شمس‌الدين محمدبن‌قيس (1314) المعجم في معايير اشعار العجم. تصحيح محمدبن‌عبدالوهاب قزويني. تهران: چاپخانة مجلس.
15. روزبه، محمدرضا (1379) سير تحول در غزل فارسي: از مشروطه تا انقلاب اسلامي. تهران: روزنه.
16. شريفي، محمد (1387) فرهنگ ادبيات فارسي. ويراستار: محمدرضا جعفري. تهران: فرهنگ نشر نو و معين.
17. شفيعي‌کدکني، محمدرضا (1375) صور خيال در شعر فارسي. چاپ ششم. تهران: آگاه.
18. شميسا، سيروس (1370) سير غزل در شعر فارسي. چاپ سوم. تهران: فردوس.
19. ـــــــ (1371) فرهنگ تلميحات (اشارات اساطيري، داستاني، تاريخي، مذهبي در ادبيات فارسي). چاپ چهارم. تهران: فردوس.
20. ـــــــ (1378) نقد ادبي. تهران: فردوس.
21. ـــــــ (1381) نگاهي تازه به بديع. چاپ سيزدهم. ويراست دوم. تهران: فردوس.
22. شيري، قهرمان (1395) جادوي جن‌کشي: بررسي داستان‌هاي هوشنگ گلشيري. مشهد: بوتيمار.
23. عابدي، کاميار (1379) ترنم غزل: بررسي زندگي و آثار سيمين بهبهاني. تهران: کتاب نادر.
24. فتوحی رودمعجنی، محمود (1386) بلاغت تصوير. تهران: سخن.
25. فرخزاد، فروغ (1378) پنج کتاب: مجموعه اشعار فروغ. تهران: شقايق.
26. کليگز، مري (1388) درس‌نامة نظرية ادبي. ترجمة جلال سخنور و ديگران. تهران: اختران.
27. گلشيري هوشنگ (1989م=1368ش) پنج گنج: مجموعة پنج داستان كوتاه. استکهلم: آرش.
28. گورين، ويلفرد ال. و ديگران (1377) راهنماي رويکردهاي نقد ادبي. چاپ سوم. ترجمة زهرا ميهن‌خواه. تهران: اطلاعات.
29. محمدي، داود (1390) «معرفي اوزان تازه و نادر در اشعار سيمين بهبهاني». مجلة مطالعات زباني بلاغي. دانشگاه سمنان. سال دوم. شمارة 3: 111ـ136.
30. محمدي، محمدحسين (1385) فرهنگ تلميحات شعر معاصر. چاپ دوم. تهران: ميترا.
31. مدرسي، فاطمه و رقيه کاظم‌زاده (1389) «انواع تلميح در غزل‌هاي حسين منزوي و سيمين بهبهاني». زبان و ادبيات فارسي. دورة اول. شمارة 1: 123ـ139.
32. معين، محمد (1382) فرهنگ فارسي يک جلدي. چاپ پنجم. تهران: سرايش.
33. يوسفي، غلامحسين (1386) چشمة روشن. چاپ يازدهم. تهران: علمي.
34. Abrams M. H. )1993( A Glossary of Literary Terms. 6th Ed. Fort Worth; London: Harcourt Brace College Publishers.
35. Giffin, Marjie and Mary Ann Yedinak) 2010( Guide to Literary Terms. Paperback. Royal Fireworks Publishing.



XML   English Abstract   Print



سال 27، شماره 87 - ( 10-1398 ) برگشت به فهرست نسخه ها