[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: سال 29، شماره 91 - ( 9-1400 ) ::
جلد 29 شماره 91 صفحات 283-261 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی نقش ظهوری ترشیزی در گسترش فرهنگ و زبان فارسی در دکن
حسین محمدی*
دانشگاه خوارزمی ، h.mohammadi@khu.ac.ir
چکیده:   (296 مشاهده)
در قرن‌های هفتم تا یازدهم، حاکمان مسلمانی در شبه‌قاره هند به قدرت رسیدند که به فرهنگ و زبان فارسی علاقه‌مند بودند. درپی این تغییر، ایرانیان به‌دلایل گوناگون به هندوستان مهاجرت کردند و در دربار فرمانروایان محلی به انواع قدرت‌های سیاسی، نظامی، و اقتصادی دست یافتند و زمینه رشد و گسترش فرهنگ و ادب فارسی را در شبه‌قاره هند فراهم کردند. مولانا نورالدین محمد ظهوری ترشیزی (994-1025 هـ.ق) از شاعران ایرانی اهل خراسان بود که در قرن دهم به هند مهاجرت کرد و به خدمت حکومت نظام‌شاهیان و عادل‌شاهیان درآمد و در دکن به مقام ملک‌الشعرائی رسید. ظهوری، طی چهاردهه حضور در دکن (جنوب هند)، در راه گسترش زبان و فرهنگ ایرانی بسیار کوشش کرد. در مقاله حاضر، با روش توصیفی‌-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای، کوششی برای تبیین این نکته صورت گرفته است که ظهوری ترشیزی در گسترش فرهنگ و زبان فارسی در شبه‌قاره هند چه نقشی ایفا کرده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که ظهوری، باوجود موانع بسیار، به‌ویژه سعایت دشمنان ایران و به‌خصوص شیعیان در دکن، در سایه حمایت و تشویق حاکمان آن سامان، توانست با خلق آثار ادبی ارزنده، فرهنگ و زبان فارسی را در شبه‌قاره هند گسترش دهد. ارائه تصویری واقع‌بینانه از تأثیر ظهوری ترشیزی و آثار ادبی او و چگونگی حمایت و تشویق حاکمان نظام‌شاهی و عادل‌شاهی در گسترش فرهنگ و زبان فارسی از نتایج مقاله حاضر است.
واژه‌های کلیدی: ظهوری ترشیزی، زبان فارسی، نظام‌شاهیان، عادل‌شاهیان، شبه‌قاره هند
متن کامل [PDF 7267 kb]   (72 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
فهرست منابع
1. اسلامي‌فرد، زهرا و همکاران (1395) «نقش پزشکان مهاجر عصر صفوي در ترويج زبان فارسي در شبه‌قارة هند». تاريخ پزشکي. دورة هشتم. شمارة 28: 19-26.
2. اطهر رضوي، سيد عباس (1376) شيعه در هند. جلد اول. قم: دفتر تبليغات حوزة علمية قم.
3. باباسالار، علي‌اصغر و همکاران (1398) «سه‌نثر ظهوري ترشيزي و جايگاه آن در ادبيات فارسي». متن‌پژوهي ادبي. دورة بيست‌وسوم. شمارة 79: 127-158.
4. بداوني، ملاعبدالقادر (1868م) منتخب التواريخ. هندوستان: کلکته.
5. براون، ادوارد (1367) تاريخ ادبيات ايران از فردوسي تا سعدي. ترجمة مجتبي مجتبايي و غلامحسين افشار. تهران: مرواريد.
6. براون، ادوارد (1375) تاريخ ادبيات ايران از صفويه تا عصر قاجار. تحشيه و تعليق عبدالحسين نوايي و ضياءالدين سجادي. ترجمة بهرام مقدادي. تهران: مرواريد.
7. جوکار، منوچهر (1385) «ملاحظاتي در ساختار ساقي‌نامه با تأکيد بر دو نمونة گذشته و معاصر»، پژوهش‌هاي ادبي. شمارة 12-13: 99-122.
8. حسين‌اف، سيدجلال (1398) «حيات علمي-فرهنگي دکن». کتاب ماه تاريخ و جغرافيا. شمارة 148: 32-50.
9. حسين‌زاده، هدي (1395) «روابط صفويان با عادل‌شاهيان و تأثير آن بر گسترش فرهنگ و زبان و ادب فارسي در دکن». اطلاعات حکمت و معرفت. سال يازدهم. شمارة 8: 32-37.
10. حسن‌پور آلاشتي، حسين (1394) «سه‌تن از بزرگ‌ترين مروجان شعر فارسي سبک هندي در هندوستان». مطالعات و تحقيقات ادبي دانشگاه خوارزمي. شمارة 18: 80-69.
11. حکمت، علي‌اصغر (1337) سرزمين هند. تهران: دانشگاه تهران.
12. درياباري، سيده‌پرنيان، و جليل تجليل (1391) «نقش نظام‌شاهيان و عادل‌شاهيان در خلق آثار تعلميي ظهوري ترشيزي». تحقيقات تعليمي و غنائي زبان و ادب فارسي. شمارة 12: 29-44.
13. رادفر، ابوالقاسم (1393) «فرهنگ‌نويسي فارسي در هند جنوبي (دکن)». کهن‌نامة ادب پارسي. سال پنجم. شمارة 2: 57-70.
14. دلير، نيره، و خديجه سهراب‌زاده (1394) «جستاري در تغيير مذهب نظام‌شاهيان دکن، بازخواني روايات تاريخي». تاريخ اسلام. شمارة 17: 37-50.
15. ذکايي ساوجي، مرتضي (1378) «يوسف عادل‌شاه ساوجي، منادي تشيع در هند». کيهان انديشه. شمارة 83: 121-140.
16. رياض‌الاسلام (1391) تاريخ روابط ايران و هند در دورة صفويه تا افشار. ترجمة محمدباقر آرام و عباسقلي غفاري‌فرد. چاپ دوم. تهران: اميرکبير.
17. زرين‌کوب، عبدالحسين (1363) سيري در شعر فارسي. تهران: نوين.
18. شهريار نقوي، حيدر (1341) فرهنگ‌نويسي فارسي در هند و پاکستان. تهران: وزارت فرهنگ.
19. صفا، ذبيح‌الله (1366) تاريخ ادبيات در ايران. جلد پنجم. چاپ سوم. تهران: فردوس.
20. صادقي‌علوي، محمود (1388) «تأسيس حکومت عادل‌شاهيان در دکن و سياست‌هاي مذهبي يوسف عادل‌شاه». انديشة تقريب. شمارة 21: 91-100.
21. ظهوري ترشيزي (بي‌تا) نسخة خطي مجلس شوراي ملي. شمارة 14042.
22. ظهوري ترشيزي، نورالدين (1394) ساقي‌نامه سرودة نورالدين محمد ظهوري ترشيزي (1025-944هـ). مقدمه و تصحيح و تعليقات علي‌اصغر باباسالاري و پرنيان درياباري. تهران: دانشگاه تهران.
23. عالمي، خديجه (1389) «ملوک بهمني و جايگاه تشيع در دکن». شيعه‌شناسي. شمارة 39. دورة دهم: 101-130.
24. عالمي، خديجه (1393) «جايگاه تشيع در دربار عادل‌شاهيان». شيعه‌شناسي. شمارة 47: 79-106.
25. عامر، خان‌محمد (بي‌تا) «علل گسترش و رواج زبان و ادب فارسي در هند». نامة پارسي. سال چهارم. شمارة 4: 42-64.
26. عباسي، محمد (1396) «پژوهشي پيرامون کتاب تذکره‌الملوک اثر رفيع‌الدين ابراهيم شيرازي مورخ دربار عادل‌شاهيان براساس نسخة خطي کتابخانة ملي پاريس». پژوهشنامة تاريخ تمدن اسلامي. سال پنجم. شمارة 1: 49-69.
27. قادري، محيي‌الدين (1393) ميرمحمدمؤمن استرآبادي، مروج تشيع در جنوب هند. ترجمة علي جاروي. قم: مورخ.
28. گلچين معاني، احمد (1368) تذکرة پيمانه. تهران: کتابخانة سنايي.
29. گوپاي‌موي، محمد قدرت‌الله (1387) تذکرة نتايج افکار. تصحيح يوسف بيک‌باباپور. قم: مجمع ذخاير اسلامي.
30. مظفر، محمدحسين (1391) تاريخ شيعه. ترجمة محمدباقر حجتي. چاپ چهاردهم. تهران: دفتر فرهنگ اسلامي.
31. قاسمي، ميرمنصور شريف‌حسين (بي‌تا) «نقش زبان فارسي در هند». نامة پارسي. سال سوم. شمارة 3: 55-59.
32. محمدي، حسين (1397) «نقش ميرمحمدمؤمن استرآبادي در گسترش فرهنگ ايراني-شيعي در دکن». تاريخ تشيع. شمارة 23: 23-34.
33. معصومي، محسن (1389) فرهنگ و تمدن ايراني-اسلامي دکن در دورة بهمنيان. تهران: علمي و فرهنگي.
34. معصومي، محسن، و فاطمه اصغري (1397) «پيامدهاي مهاجرت شيعيان ايراني به دربار حکومت‌هاي شيعي دکن (قطب‌شاهيان، عادل‌شاهيان، نظام‌شاهيان)». پژوهشنامة تاريخ تمدن اسلامي. دورة پنجاه‌ويکم. شمارة 1: 99-115.
35. نعماني، شبلي (1334) شعر العجم يا ادبيات منظوم ايران. ترجمة سيدمحمد فخرداعي گيلاني. جلد سوم. تهران: بي‌نا.
36. نعماني، شبلي (1368) شعر العجم. ترجمة سيد محمدتقي فخرداعي گيلاني. سه جلد. چاپ سوم. تهران: دنياي کتاب.
37. نهاوندي، عبدالباقي (1931) مآثر رحيمي. به سعي و تصحيح محمد هدايت حسين. جلد سوم. کلکته: ايشياتيک سوسائيتي بنگاله.
38. واله داغستانی، علی‌قلی‌خان (1384) رياض الشعراء. تصحيح و تحقيق از ناجی نصرآبادی. تهران: اساطير.
39. هاليستر، جان نورمن (1373) تشيع در هند. ترجمة آذرميدخت مشايخ فريدوني. تهران: مرکز نشر دانشگاهي.
40. هندوشاه استرآبادي، محمدقاسم (1388) تاريخ فرشته. تصحيح محمدرضا نصيري. جلد دوم. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگي.
41. هندوشاه استرآبادي، محمدقاسم (1393) تاريخ فرشته. تصحيح محمدرضا نصيري. جلد سوم. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگي.
42. Ashiq.A, (2017) Deccan Sultanates and Persian: The political and cultural relations in the medieval age, University of Hyderabad, Asian Journal of multidisciplinary studies, Vol 5, (AJMS)pp.125-128
43. Daftari, Farhad (2006) Husayni Shah Tahir b. Radi al -Din, The Biographical Encylopedia of Islamic philosophy, ed, Oliver, published by The Institude of Ismaili studies, pp209-211
44. Farooqi, Ahmad, Salma (2014) comprehensive history of medieval India Twelfth to the mid Eighteenth century, Pearson Publication, New Delhi
45. Husain, Mahdi (1977) Persian as the well-head of research in the history of India from 1030 to 1857 A.D, Indo- Iran studies - Iran House, New Delhi, pp.111-117.
46. Inder Kaur, Kumari (1966) Rize one falls the NIZAM SHAHI dynasty, Poona University. India
47. Jahan, Nargis (2002) Indo - Iran cultural relations during the Khalji period: literary aspect, a section of article read at the first seminar on Indo-Iran relations, University of Mumbai, India
48. Kirmani, Waris (1977) The nature and dimensions of Sabk-i- Hendi, Indo- Iran studies - Iran House, New Delhi, pp221-206
49. Moid, M.A, Shasi kumar and others (2005) A study of communal and peace Initiatives in Hydarabad past and present, Aman Trust, New Delhi, India pp.1-52
50. Maryam, Fatima (2012) Relation of the Sufis with the rulers of Deccan 14th -17th, Aligarh Muslim University, India
51. Majumdar, R.C, (1994) The history and culture of the India people (The Mughul empire) Vol 7,2nd edit, Bharatiya Vidya Bhavan, Bombay
52. Majumdar, R.C, (2006) The history and culture of the India people (The Delhi Sultanate) Vol 6,5th editon, Bharatiya Vidya Bhavan, Bombay
53. Nagarkar, D.D (1977) Glimpses of Ahmednagar, Publisher by Shri N.N Barshikar, Gandhi Maidan, Ahmednagar, Indiahigher educational complex of Saravan m, Sistan and Baluchestan, Iran, International journal of environmental & science education, vol 13, No 2
54. Nikpanah, Mansour, (2018) The role India's Adili Dynasty in spreading Persian language.
55. Rathnakar, Hosamani (2018) Some Architectural replications of Adil Shahi of Bijapur, Aayushi International interdisciplinary research journal (AIIRJ), Vol 7, Gulbarga University, Kalaburagi, India
56. Siraj Anwar, Mohd (1994) The relation of the Mughal empire with the Ahmadnagar kingdone (1526-1636) Center of advanced study department of history Aligarh Muslim University, Aligarh0 India
57. Sarasvati. N,/jafari, Vali(2019) Reason causing Persian migration into India during 16-18th century,International research journal of management sociology and Humaniti, Vol 10,Issue 7 pp.105-112
58. Singh Talid, Gurbachan, (1977) The Punjab and their Iranian heritage, Indo- Iran studies - Iran House, New Delhi, pp220-205
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

mohamnmadi H. Investigating the Role of Zohuri Torshizi in the Development of Persian Culture and Language in Deccan. زبان و ادبیات فارسی. 2021; 29 (91) :261-283
URL: http://jpll.khu.ac.ir/article-1-4128-fa.html

محمدی حسین. بررسی نقش ظهوری ترشیزی در گسترش فرهنگ و زبان فارسی در دکن. زبان و ادبیات فارسی. 1400; 29 (91) :283-261

URL: http://jpll.khu.ac.ir/article-1-4128-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
سال 29، شماره 91 - ( 9-1400 ) برگشت به فهرست نسخه ها
دوفصلنامه  زبان و ادبیات فارسی Half-Yearly Persian Language and Literature
Persian site map - English site map - Created in 0.07 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4419