[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: سال 27، شماره 86 - ( 4-1398 ) ::
جلد 27 شماره 86 صفحات 127-150 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی راهبردهای ایدئولوژیکی شاهنامه در تولید گفتمان برتری ایرانیان پیکره مطالعه‌شده: داستان رستم و چنگش
غلامعلی فلاح1، فردوس آقاگل زاده2، حمید عبداللهیان3، زینب زرهانی4
1- دانشگاه خوارزمی ، fallah@tmu.ac.ir
2- دانشگاه تربیت مدرس
3- دانشگاه اراک
4- دانشگاه خوارزمی
چکیده:   (452 مشاهده)
نقش و کارکرد ایدئولوژیک زبان در شاهنامه یکی از مباحثی است که تاکنون کمتر با رویکردی نظریه‌محور به آن توجه‌ شده است. این پژوهش در پی بررسی این مسئله است که فردوسی در شاهنامه چگونه از زبان در جهت القای ایدئولوژی برتری ایرانیان بهره برده است و با استفاده از چه سازوکارهای کلامی‌ای، توانسته این مسئله را گفتمان‌سازی کند. برای نیل به این هدف، در پژوهش حاضر از چارچوب نظری تحلیل گفتمان انتقادی مبتنی بر رهیافت تئون ون‌دایک (2005 و 2000) استفاده شده است. نبرد "رستم و چنگش" در داستان "رستم و خاقان چین" پیکره تحقیق حاضر است. نتیجه پژوهش نشان می‌دهد که فردوسی با استفاده از راهبردهای ایدئولوژیکی کلامی نظیر قطب‌بندی، بازنمایی مثبت گروه خودی، بازنمایی منفی گروه دیگری، واژگان‌گرایی، توصیف کنشگران و تعمیم‌بخشی، توانسته ایدئولوژی برتری ایرانیان را گفتمان‌سازی کند.
واژه‌های کلیدی: تحلیل گفتمان انتقادی، ون‌دایک، مربع ایدئولوژیک، شاهنامه، «رستم و چنگش».
متن کامل [PDF 272 kb]   (46 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
فهرست منابع
1. آقاگل‌زاده، فردوس (1390) تحليل گفتمان انتقادي. تهران: علمي و فرهنگي.
2. آقاگل‌زاده، فردوس (1394) زبان‌شناسي کاربردي و مسائل ميان‌رشته‌اي زبان. تهران: علمي.
3. امامي شوشتري، مريم (1391) بررسي ويژگي‌هاي ‌"ايراني" و "انيراني" در بخش پهلواني شاهنامه با رويکرد زبان‌شناسي نقش‌گرا. پايان‌نامة کارشناسي‌ارشد ادبيات فارسي. دانشگاه الزهرا.
4. ثواقب، جهانبخش (1393) «تأثير اوضاع عصر فردوسي بر تدوين شاهنامه». ادبيات حماسي. دانشگاه لرستان. شمارة 1: 1-34.
5. حامدي شيروان، زهرا و سيدمهدي زرقاني (1393) «تحليل داستان رستم و شغاد بر اساس مربع ايدئولوژيک ون‌دايک». کاوش‌نامة زبان و ادبيات فارسي. شمارة 28: 99-128.
6. سلطاني، علي‌اصغر (1392) قدرت، گفتمان و زبان: سازوکارهاي جريان قدرت در جمهوري اسلامي ايران. تهران: ني.
7. صفا، ذبيح‌الـله (1362) تاريخ ادبيات ايران. جلد اول. خلاصه تاريخ ادبيات در ايران جلد اول و دوم. تهران: رامين.
8. فردوسي، ابوالقاسم (1393) شاهنامه. به‌کوشش سعيد حميديان. تهران: قطره.
9. ون‌دايک، تئون (1382) مطالعاتي در تحليل گفتمان از دستور متن تا گفتمان‌کاوي انتقادي. گروه مترجمان. تهران: مرکز مطالعات و تحقيقات رسانه‌ها.
10. مک‌دانل، دايان (1380) مقدمه‌اي بر نظريه‌هاي گفتمان. ترجمة حسينعلي نوذري. تهران: فرهنگ گفتمان.
11. والا، حنيفا (1388) تحليل گفتمان قدرت در شاهنامة فردوسي با رويکرد خاص به داستان رستم و سهراب، و داستان رستم و اسفنديار. پايان‌نامة کارشناسي‌ارشد ادبيات نمايشي. دانشگاه هنر تهران.
12. يارمحمدي، لطف‌الـله (1391) درآمدي بر گفتمان‌شناسي. تهران: هرمس.
13. يارمحمدي، لطف‌الـله (1393) گفتمان‌شناسي رايج و انتقادي. تهران: هرمس.
14. يورگنسن، ماريان و لوئيز فيليپس (1392) نظريه و روش در تحليل گفتمان. ترجمة ‌هادي جليلي. تهران: ني.
15. يوسفي علي،‌ سيدمحمدرضا هاشمي و زهرا بستان (1391) «تحليل گفتمان انتقادي هويت ايراني در شاهنامه فردوسي (مورد مطالعه: داستان سياوش)». جامعه‌شناسي تاريخي. ۴ (۲) 145-171.
16. Van Dijk Teun A (2000) Ideology and discourse A Multidisciplinary Introduction .English version of an internet course for the Universitat Oberta de Catalunya (UOC). www. http://discourses.org . تاريخ دسترسي تير 1397
17. Van Dijk Teun A(2001)Discourse, ideology and context. Folia Linguistica, XXX/1-2, 2001, 11-40. . [DOI:10.1515/flin.2001.35.1-2.11]
18. Van Dijk Teun A (2005) "Politics, Ideology, and Discourse". Elsevier Encyclopedia of Language and Linguistics. Volume on Politics and Language (Ruth Wodak, Ed.), pp. 728-740. [DOI:10.1016/B0-08-044854-2/00722-7]
19. Van Dijk Teun A (2006) "Ideology and Discourse Analysis" .Journal of Political Ideologies, 115-140. [DOI:10.1080/13569310600687908]
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Fallah Q A, Aghagolzadeh F, Abdollahian H, Zarhani Z. A Study of Ideological Strategies of Shahnameh in Production of Iranian Superiority Discourse: A Case Study of “The Story of Rostam and Chengesh”. دوفصلنامه زبان و ادبيات فارسی. 2019; 27 (86) :127-150
URL: http://jpll.khu.ac.ir/article-1-3570-fa.html

فلاح غلامعلی، آقاگل زاده فردوس، عبداللهیان حمید، زرهانی زینب. بررسی راهبردهای ایدئولوژیکی شاهنامه در تولید گفتمان برتری ایرانیان پیکره مطالعه‌شده: داستان رستم و چنگش . دوفصلنامه زبان و ادبیات فارسی. 1398; 27 (86) :127-150

URL: http://jpll.khu.ac.ir/article-1-3570-fa.html



سال 27، شماره 86 - ( 4-1398 ) برگشت به فهرست نسخه ها
دوفصلنامه زبان و ادبیات فارسی Half-Yearly Persian Language and Literature
Persian site map - English site map - Created in 0.1 seconds with 32 queries by YEKTAWEB 3977