[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: سال 27، شماره 86 - ( 4-1398 ) ::
جلد 27 شماره 86 صفحات 31-59 برگشت به فهرست نسخه ها
چشم‌اندازهای تازه ساختار بلاغیِ تشبیه در اشعار بیدل دهلوی
مهرداد اکبری گندمانی1، مهدی رضا کمالی بانیانی2
1- دانشگاه اراک ، m-akbari@araku.ac.ir
2- دانشگاه اراک
چکیده:   (415 مشاهده)
شیوه نگرش و رویکرد شاعران و نویسندگان به جهان را در قالب آثار ادبی و از خلال دستگاه بلاغی آنها می­توان مشاهده کرد. یکی از عوامل تأثیرگذار در شکل­گیری و دگرگونی این دیدگاه­ها و رویکردها تحولاتی است که جهان آنها را، در سطوح مختلف، دربرمی­گیرد. یکی از ساختارهای مهم دستگاه بلاغی تشبیه است. در این پژوهش تلاش شده است تا نشان داده شود که چگونه ساختارهای تشبیهی بیدل، در پیوند با دیگر ساختارهای بلاغی، تحولات بافت­های موقعیتی را در سطوح مختلف آشکار می­کنند. از سوی دیگر، به این مسئله پرداخته شده است که دگرگونی­های آشکار و پنهان در این دوره، چگونه افق­های انتظار دوره­های پیشین را تحت تأثیر قرار داده و گاه به پایه­ریزی و شکل­گیری افق­های جدید منجر شده است. آثار بیدل در این میان به‌مثابه زمینه­ای در نظر گرفته شده است که تا حد زیادی می­توان تحولات درونی آنها را به دیگر زمینه­ها، از جمله سبک هندی، بسط داد. با بررسی صورت‌گرفته مشاهده شد که بیدل نه‌تنها گاه از تشبیهات قدیمی ساختارهایی تازه خلق کرده است، بلکه با ایجادِ شبکه­های زنجیروارِ تشبیهی، وفور تصاویر ترکیبی، ساخت تصاویرِ متعدد با استفاده از چندوجهی‌بودنِ واژه­ها، تعاملِ تصاویرِ مرکزی و حاشیه­ای و... ساختارهایی نو بنا نهاده است. همچنین، پس از بررسی بافت موقعیتی عهد صفوی، بافت زبانی سبک هندی، و ساختارهای رایجِ تشبیهی در آن سبک، در نهایت، به بررسی ساختارهای تشبیهی تازه و ویژگی­های آن در اشعار بیدل پرداخته شده است.
 
واژه‌های کلیدی: ساختارهای تشبیهی، سنت، سبک هندی، بیدل دهلوی
متن کامل [PDF 353 kb]   (58 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
فهرست منابع
1. آبرامز، ماير هوارد (1393) فرهنگ اصلاحات ادبي. ترجمة مهدي شهسواري. کرمان: خدمات فرهنگي.
2. آرزو، سراج¬الدين علي (2004م) مجمع¬النفايس. تصحيح زيب¬النسا. پاکستان: مركز تحقيقات فارسي ايران و پاكستان.
3. آزاد بلگرامي، ميرغلامعلي (1392) مآثره‌الکلام. به‌کوشش زهرة نامدار. تهران: شرکت سهامي انتشار.
4. آلن، گراهام (1380) بينامتنيت. ترجمة پيام يزدان¬جو. تهران: مرکز.
5. احمدي، بابک (1380) ساختار و تأويل متن. تهران: مرکز.
6. اسماعيلي، مراد و حسين حسن¬پور آلاشتي (1393) «بررسي تمايز و قياس¬ناپذيري سبک هندي با سبک¬هاي قبل از آن از ديدگاه نظرية تامس کوهن». شعرپژوهي (بوستان ادب) دانشگاه شيراز. سال ششم. شمارة 3. (پياپي 21): 21-44.
7. اکرمي، محمدرضا (1386) «زاوية تشبيه در استعاره¬هاي بيدل». کيهان فرهنگي. شمارة 254: 48-53.
8. اميري فيروزکوهي، کريم (1371) در حقِ صائب، صائب و سبک هندي در گسترة تحقيقات ادبي. به‌کوشش محمدرسول درياگشت. تهران: قطره.
9. ايگلتون، تري (1380) پيش¬درآمدي بر نظرية ادبي. عباسِ مخبر. تهران: مركز.
10. باطني، محمدرضا (1354) مسائلِ زبان¬شناسي نوين. تهران: دانشگاه تهران.
11. برکت، بهزاد (1386) «تحليل گفتماني دشواري¬هاي ترجمة ادبي». ادب‌پژو¬هی. دانشگاه گيلان. شمارة 1: 49-74.
12. بلزي، کاترين (1379) عمل نقد. ترجمة عباس مخبر. تهران: قصه.
13. بيدل دهلوي، عبدالقادربن عبد¬الخالق (1389) ديوان عبدالقادر بيدل دهلوي. به‌کوشش اکبر بهداروند. جلد اول و دوم. تهران: نگاه.
14. پالمر، فرانک (1366) نگاهي تازه به معناشناسي. ترجمة کوروش صفوي. تهران: مرکز.
15. پورنامداريان، تقي (1374) سفر در مه. تهران: زمستان.
16. تاجيک، محمدرضا (1379) گفتمان و تحليل گفتماني. تهران: فرهنگ گفتمان.
17. حسن¬پور آلاشتي، حسين (1384) طرزِ تازه (سبک¬شناسي غزل سبک هندي). تهران: سخن.
18. حق¬جو، سياوش و مصطفي ميرداررضايي (1390) «گونه¬اي کناية آميغي در غزلِ صائب». فنون ادبي دانشگاه اصفهان. سال ششم. شمارة 2 (پياپي11): 69-84.
19. خرمشاهي، بهاءالدين (1372) حافظ¬نامه. چاپ پنجم. تهران: علمي و فرهنگي و سروش.
20. خوشگو، بندارابن‌داس (1959م) سفينة خوشگو. به‌كوشش سيدشاه محمد عطاءالرحمن كاكويي. بهار. پاکستان: ادارة تحقيقات عربي و فارسي پتنه.
21. خوشگو، بندارابن‌داس (1389) سفينة خوشگو. تصحيح كليم اصغر. تهران: مجلس شوراي اسلامي.
22. رضايي جمکراني، احمد (1384) «نقش تشبيه در دگرگوني¬هاي سبکي». پژوهشِ زبان و ادبيات فارسي. پژوهشگاه علوم انساني. دورة جديد. شمارة 5: 85-100.
23. سرهندي، ناصرعلي (1384) ديوان اشعار. تصحيح رشيدة حسن هاشمي. پاکستان: مركز تحقيقات فارسي ايران.
24. سياح، فاطمه (1354). نقد و سياحت. به‌کوشش محمد گُلبن. تهران: توس.
25. شاملو، اکبر و محمود صارمي (1395) «تحليلِ استعاري ساختاري غزلي از بيدل دهلوي بر پاية معناشناسي شناختي». پژوهش¬هاي ادبي‌ـ بلاغي. سال چهارم. شمارة 15: 70-115.
26. شبلي نعماني، محمد (1368) شعرالعجم يا تاريخ شعرا و ادبيات ايران. ترجمة محمد داعي گيلاني. تهران: آشنا.
27. شريفيان، مهدي و مصطفي مرتضايي کمري (1395) «هنجارگريزي در غزليات بيدل دهلوي بر مبناي الگوي ليچ». مطالعات زباني بلاغي. سال هفتم. شمارة 14: 105-132.
28. شفيعي‌کدکني، محمدرضا (1388) «ساختار ساختارها». مجلة دانشکدة ادبيات و علومِ انساني دانشگاه خوارزمی. سال هفدهم. شمارة 65: 7-14. .
29. شفيعي‌کدکني، محمدرضا (1379) موسيقي شعر. چاپ ششم. تهران: آگه.
30. شفيعي‌کدکني، محمدرضا (1366) شاعرِ آينه¬ها (بررسي سبک هندي و شعر بيدل). تهران: آگاه.
31. شميسا، سيروس (1374الف) سبک¬شناسي شعر. تهران: فردوس.
32. شميسا، سيروس (1374ب) کليات سبک¬شناسي. چاپ دوم. تهران: فردوس.
33. شميسا، سيروس (1378) بيان. چاپ هفتم. تهران: فردوس.
34. صفوي، کوروش (1373) از زبان¬شناسي به ادبيات (نظم). تهران: چشمه.
35. صفوي، کوروش (1378) دورة زبان¬شناسي عمومي. تهران: هرمس.
36. غلام¬رضايي، محمد (1381) سبک¬شناسي شعرِ فارسي از رودکي تا شاملو. تهران: جامي.
37. فتوحي رودمعجني، محمود (1379) نقد خيال. تهران: روزگار.
38. فتوحي رودمعجني، محمود (1385) نقد ادبي در سبک هندي. تهران: سخن.
39. فتوحي رودمعجني، محمود (1392) «سبك دورخيالان هندي، شاخة هندي در شعر فارسي قرن 12». كتاب ماه ادبيات. خرداد 1392. شمارة 74: 15-28.
40. فتوحي رودمعجني، محمود (1395الف) «نازک¬خيالي اصفهاني، دورخيالي». نامة فرهنگستان. دورة اول. شمارة 1: 51-78.
41. فتوحي رودمعجني، محمود (1395ب) «مضمون در فن شعر سبک هندي». نقد ادبي. سال نهم. شمارة 34: 119-156.
42. فتوحي رودمعجني، محمود ؛ محمدجواد مهدوي و آزاده صهبايي (1394) «نقش سفينة خوشگو در انشعاب شاعران طرز خيال هندي». نامة فرهنگستان. دورة اول. شمارة 2: 33-54.
43. قيس رازي (1314) المعجم في معايير اشعار العجم. تصحيح مدرس رضوي. تهران: مطبعة مجلس.
44. طباطبايي، سيد مهدي (1393) «بن¬ماية حباب و شبكة تصويرهاي آن در غزليات عبدالقادرِ بيدل دهلوي». متن¬پژوهي. دانشگاه علامه طباطبايي. سال 18. شمارة 62: 81-123.
45. کاظمي، محمدکاظم (1387) کليد در باز (رهيافت¬هايي در شعرِ بيدل). تهران: سورة‌ مهر.
46. گراهام، آلن (1380) بينامتنيت. ترجمة پيام يزدان¬جو. تهران: مرکز.
47. گلي، احمد و سميه اسدي (1393) «نقشِ تصوير در تأويلِ متن». پژوهش¬هاي ادبي و بلاغي. سال دوم. شمارة 1: 31-46.
48. لوريا، الکساندر (1368) زبان¬شناخت. ترجمة حبيب¬الـله قاسم¬زاده. اروميه: انزلي.
49. محمدي، محمدحسين (1374) بيگانه مثلِ معني. تهران: ميترا.
50. مطوري، علي و هديه مسعودي صدر (1395) «بافت موقعيت در ترجمة قرآن». دورة هفتم. شمارة 26: 9-28.
51. مقدادي، بهرام (1378) فرهنگ اصطلاحات ادبي. تهران: فکر روز.
52. مکاريک، ايرنا ريما (1385) دانشنامة نظريه¬هاي ادبي معاصر. ترجمة مهران مهاجر و محمد نبوي. تهران: آگه.
53. مهربان، جواد (1390) مكتب نازك¬خيالي و نقد بيدل. تهران: دانشگاه آزاد قوچان.
54. ميرصادقي، ميمنت (1376) واژه¬نامة هنر شاعري. چاپ دوم. تهران: مهناز.
55. نجاريان، محمدرضا و همکاران (1384) «ابزارِ نوسازي تشبيه در ديوان هشت تن از بزرگان ادب عربي و فارسي». نثرپژوهي ادب فارسي. شمارة 18 (پياپي 15): 171-208.
56. نيکوبخت، ناصر (1380) هجو در شعرِ فارسي. تهران: دانشگاه تهران.
57. واله داغستاني، علي¬قلي (1384) رياض¬الشعرا. تصحيح سيد محسن ناجي نصرآبادي. تهران: اساطير.
58. وفايي، عباسعلي و سيده کوثر رهبان (1390) «بررسي چند شگرد نحوي در غزليات بيدل». کهن‌نامة ادب پارسي. سال دوم. شمارة 1: 113-132
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Akbari Gandomani M, Kamali Baniani M R. New Perspectives into Rhetorical Structure of Simile in the Poems of Bidel Dehlavi. دوفصلنامه زبان و ادبيات فارسی. 2019; 27 (86) :31-59
URL: http://jpll.khu.ac.ir/article-1-3572-fa.html

اکبری گندمانی مهرداد، کمالی بانیانی مهدی رضا. چشم‌اندازهای تازه ساختار بلاغیِ تشبیه در اشعار بیدل دهلوی . دوفصلنامه زبان و ادبیات فارسی. 1398; 27 (86) :31-59

URL: http://jpll.khu.ac.ir/article-1-3572-fa.html



سال 27، شماره 86 - ( 4-1398 ) برگشت به فهرست نسخه ها
دوفصلنامه زبان و ادبیات فارسی Half-Yearly Persian Language and Literature
Persian site map - English site map - Created in 0.11 seconds with 32 queries by YEKTAWEB 3977