[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: سال 27، شماره 87 - ( 10-1398 ) ::
جلد 27 شماره 87 صفحات 257-284 برگشت به فهرست نسخه ها
نقش ارتباط‌های غیرکلامی شعر اخوان‌ثالث در القای اندیشه یأس و ناامیدی
پریوش میرزاییان1، جهانگیر صفری2، امین بنی‌طالبی دهکردی2
1- شهرکرد ، mirzaeyan90@gmail.com
2- شهرکرد
چکیده:   (1036 مشاهده)
برقراری ارتباط شامل تمام راه‌هایی است که بشر برای تأثیرگذاری بر دیگران به‌کار می‌بندد، این عمل نه‌تنها شامل سخن‌گفتن یا نوشتن، بلکه شامل تمام رفتارهای انسان در حالت‌های مختلف می‌شود، بنابراین، دو دسته از نشانه‌های ارتباطی وجود دارد که بشر در برقراری ارتباط از آنها استفاده می‌کند: نشانه‌های کلامی و نشانه‌های غیرکلامی. در علم ارتباطات به چگونگی تأثیرگذاری نشانه‌های غیرکلامی در انتقال پیام توجه ویژه شده است. تحقیقات نشان داده است بخش بزرگی از پیام‌ها از طریق نشانه‌های غیر‌کلامی به دیگران منتقل می‌شود. در شعر نیز هنرمند از نشانه‌های کلامی و غیرکلامی بهره می‌برد تا در ارتباط با مخاطب تأثیرگذارتر باشد، اما اغلب در تحلیل شعر تمرکز بر نشانه‌های کلامی است. مهدی اخوان‌ثالث یکی از شاخص‌ترین شاعران روایی معاصر است که ویژگی خاص روایی شعرش بستری مناسب برای استفاده از نشانه‌های غیرکلامی فراهم می‌آورد. در این پژوهش به چگونگی استفاده اخوان‌ثالث از نشانه‌های ارتباط‌ غیر‌کلامی در شعر در جهت پاسخ به این پرسش‌ها پرداخته شده است: اخوان‌ثالث در تصاویر شعری‌اش از کدام نشانه‌های ارتباط غیرکلامی استفاده کرده است؟ نشانه‌های ارتباط غیرکلامی در شعر اخوان‌ثالث چه معانی‌ای را به مخاطب القا می‌کنند؟ آیا بین نشانه‌‌های ارتباط غیرکلامی و اندیشه غالب اخوان‌ثالث در شعرش ارتباط معناداری وجود دارد؟ این پژوهش نشان داد اخوان‌ثالث در شعرش برخی از مفاهیم و پیام‌ها را با تصویرکردن نشانه‌های غیر‌کلامی مربوط به چشم، دست، پا، سر و گردن، لب و دهان و... منتقل کرده است. بسامد استفاده از این نشانه‌ها در شعرهایی که ویژگی داستانی و روایی دارند بیشتر است. پیام‌های منتقل‌شده از این نشانه‌ها اغلب حزن، اندوه، ترس، نگرانی، اضطراب، عدم اطمینان و ناامیدی است. بسامد بالای لبخندهای دروغین و استفاده مکرر از پیام‌های آوایی آه و سکوت نشان می‌دهد تزویرها، دورویی‌ها و ناراستی‌ها فضای فکری اخوان‌ثالث را، در بیشتر شعرهایش، آکنده از اندوه و ناامیدی کرده‌اند. استفاده از این نشانه‌ها به شاعر این امتیاز را داده است که به‌جای توضیح و تفسیر یک احساس یا تلاش برای انتقال یک پیام، در کلامی موجز، شعری پویا و تأثیرگذار به مخاطبان ارائه دهد.
 
واژه‌های کلیدی: ارتباط غیرکلامی، زبان بدن، شعر معاصر، مهدی اخوان‌ثالث
متن کامل [PDF 318 kb]   (311 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: فنون بلاغی
فهرست منابع
1. احمدي، بابک (1371) از نشانه‌هاي تصويري تا متن. تهران: مرکز.
2. اخوان‌ثالث، مهدي (1360) زمستان. چاپ هشتم. تهران: مرواريد.
3. ــــــــ (1375) آخر شاهنامه. چاپ سيزدهم. تهران: مرواريد.
4. ــــــــ (1363) ارغنون. چاپ ششم. تهران: مرواريد.
5. ــــــــ (1371) تو را اي کهن بوم و بر دوست دارم. چاپ چهارم. تهران: مرواريد.
6. ــــــــ (1374) سه کتاب: در ح‍ي‍اط ک‍وچ‍ک‌ پ‍ائ‍ي‍ز، در زن‍دان‌. زن‍دگ‍ي‌ م‍ي‌گ‍وي‍د: ام‍ا ب‍از ب‍اي‍د زي‍س‍ت‌....، دوزخ‌، ام‍ا س‍رد‏‫. چاپ هفتم. تهران: زمستان.‬‬‬
7. ــــــــ (1353) از اين اوستا. چاپ سوم. تهران: مرواريد.
8. ارسطو (1393) رطوريقا (فن خطابة ارسطو). ترجمة پرخيده ملکی. چاپ سوم. تهران: اقبال.
9. افشارمهاجر، کامران (1382) رنگ‌شناسي. تهران: مؤسسة فرهنگي هنري شقايق روستا.
10. باقي‌نژاد، عباس (1392) «روايت شاعرانه و شعر روايي اخوان‌ثالث». بهارستان سخن 10 (24): 217- 236.
11. برکو، ري ام و همکاران (1386) مديريت ارتباطات فردي و عمومي. ترجمة سيدمحمد اعرابي و داود ايزدي. چاپ پنجم. تهران: دفتر پژوهش‌هاي فرهنگي.
12. برکو ويتس، لئونارد (1383) روان‌شناسی اجتماعی. ترجمة محمدحسين فرجاد و عباس محمدی‌اصل. چاپ دوم. تهران: اساطير.
13. بولتون، رابرت (1381) روا‌ن‌شناسي روابط انساني. ترجمة حميدرضا سهرابي و افسانه حيات روشنايي. تهران: رشد.
14. بهنام، مينا و همکاران (1393) «گفتار بی‌صدا: تأملی بر زبان بدن در غزليات شمس». فنون ادبی. (11): 33-48.
15. پيز، آلن (1391) زبان بدن: چگونه افکار ديگران را از روی حالات بدن آنها بخوانيم؟ ترجمة عباد شعبانيان. تهران: آموزش‌های بنيادی.
16. تسليمی، علی (1383) گزاره‌هايی در ادبيات معاصر ايران (شعر)، پيشامدرن، مدرن، پست‌مدرن. تهران: اختران.
17. جعفري، سيداسماعيل (1392) تحليل ارتباطات غيرکلامي در تاريخ بيهقي. پايان‌نامة کارشناسي‌ارشد. دانشگاه مازندران.
18. حقوقي، محمد (1377) م‍ه‍دي‌ اخ‍وان‌‌ث‍ال‍ث‌: ش‍ع‍ر م‍ه‍دي‌ اخ‍وان‌‌ث‍ال‍ث‌ از آغ‍از ت‍ا ام‍روز، ش‍ع‍ره‍اي‌ ب‍رگ‍زي‍ده‌، ت‍ف‍س‍ي‍ر و ت‍ح‍ل‍ي‍ل‌ م‍وف‍ق‌ت‍ري‍ن‌ ش‍ع‍ره‍ا. تهران: نگاه.
19. حيدري، مرضيه (1392) زبان بدن در شاهنامة فردوسي از آغاز تا جنگ بزرگ کيخسرو. پايان‌نامة کارشناسي‌ارشد. دانشگاه زنجان.
20. روزبه، محمدرضا (1395) ادبيات معاصر ايران (نظم). چاپ ششم. تهران: روزگار.
21. شفيعي‌کدکني، محمدرضا (1370) «تحليلي از شعر اميد (مهدي اخوان‌ثالث)». در: ناگه غروب کدامين ستاره. تهران: بزرگمهر.
22. فرهنگي، علي‌اکبر (1389) ارتباطات انساني. جلد اول. چاپ هفدهم. تهران: رسا.
23. ــــــــ و حسين فرجي (1389) «زبان بدن از نگاه مولانا در مثنوي معنوي». پژوهشنامة ادب حماسي. (9): 429- 462.
24. قاسم‌زاده، سيدعلي و همکاران (1397) «تحليل مفاهيم و کارکرد ارتباطات غيرکلامي در شاهنامه». زبان و ادبيات فارسي دانشگاه خوارزمی (26) 84: 157-184.
25. لوچر، ماکس (1376) روان‌شناسي و رنگ‌ها. ترجمة منيرو رواني‌پور. تهران: فرهنگستان يادواره.
26. لوئيس، ديويد (1384) زبان بدن، راز موفقيت. ترجمة جالينوس کرمي. چاپ سوم. تهران: مهر جالينوس.
27. ليتل‌جان، استيفن (1384) نظريه‌هاي ارتباطات. ترجمة سيدمرتضي نوربخش و سيداکبر ميرحسني. تهران: جنگل.
28. محسنيان‌راد، مهدي (1374) ارتباط‌شناسي. چاپ دوم. تهران: سروش.
29. محمودي، مريم و همکاران (1395) «ارتباط‌هاي غيرکلامي در روايت‌هاي تاريخ بيهقي». کاوش‌نامة زبان و ادبيات فارسي (32): 201-232.
30. مولکو، سامي (1386) زبان تن. ترجمة اميد نوري خواجوي. تهران: ترفند.
31. ناينبرگ، جرالد آي و هنري اچ کالرو (1376) چگونه افکار يکديگر را بخوانيم. ترجمة ضياءالدين رضاخاني. تهران: شرکت سهامي انتشار.
32. ندرلو، منيژه (1393) زبان بدن در شاهنامة فردوسي (از جنگ نوشين‌روان با خاقان چين تا پايان شاهنامه). پايان‌نامة کارشناسي‌ارشد. دانشگاه زنجان.
33. نوري‌اعلا، اسماعيل (1370) «شعر مهدي اخوان‌ثالث (م. اميد)». در: ناگه غروب کدامين ستاره. تهران: بزرگمهر.
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

irzaeian P M, Safari J, Banitalebi Dehkordi A. The Role of Non-Verbal Relationship in Akhavan’s Poetry in Inducing Thought of Despair. دوفصلنامه زبان و ادبيات فارسی. 2019; 27 (87) :257-284
URL: http://jpll.khu.ac.ir/article-1-3727-fa.html

میرزاییان پریوش، صفری جهانگیر، بنی‌طالبی دهکردی امین. نقش ارتباط‌های غیرکلامی شعر اخوان‌ثالث در القای اندیشه یأس و ناامیدی. دوفصلنامه زبان و ادبیات فارسی. 1398; 27 (87) :257-284

URL: http://jpll.khu.ac.ir/article-1-3727-fa.html



سال 27، شماره 87 - ( 10-1398 ) برگشت به فهرست نسخه ها
دوفصلنامه زبان و ادبیات فارسی Half-Yearly Persian Language and Literature
Persian site map - English site map - Created in 0.1 seconds with 32 queries by YEKTAWEB 4137