[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: سال 17، شماره 64 - ( 3-1388 ) ::
جلد 17 شماره 64 صفحات 7-43 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی اصل ولایت در سه کتاب التعرّف، کشف‌المحجوب و مصباح‌الهدایه
علی شیخ‌الاسلامی*1، زهرا نظری2
1- استاد دانشگاه تهران
2- کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی
چکیده:   (3428 مشاهده)

اصل "ولایت" از مهم‌ترین محورهای تصوف اسلامی است. نیاز سالک به ارشاد و هدایت شیخی کامل و ولیی مکمل در پیمودن مسیر دشوار سلوک، گردنه‌های مخوف و وادی‌های هولناک آن پیوسته در کتاب‌های تعلیمی منثور و منظوم تصوف مورد تأکید بوده است. در این میان نمی‌توان نقش مؤثر امهات کتب نثر صوفیانه از جمله التعرف، کشف‌المحجوب و مصباح‌الهدایه را نادیده گرفت. التعرف از جمله آثار صوفیه است که در اوایل قرن چهارم ـ یعنی قرنی طلایی که تصوف در آن به کمال علمی و فنی خود نزدیک می‌شد ـ در نهایت ایجاز اما به شکلی دقیق و با دلیل و برهان به تحکیم اصول عقاید صوفیان می‌پردازد؛ کشف‌المحجوب نیز پس از شرح تعرف مستملی بخاری نخستین کتاب به زبان فارسی در تصوف است و از این حیث در میان کتاب‌های صوفیه از اهمیتی بسزا برخوردار است، ضمن این که هجویری در این کتاب، به گونه‌ای همه‌جانبه و مستوفیٰٰ به موضوعاتی از جمله "ولایت" می‌پردازد که در حال و هوای تصوف روزگار او مطرح بود؛ مصباح‌الهدایه نیز در تصوف و اخلاق در میان آثار فارسی قرن هفتم به بعد ممتاز و منحصر به فرد است. بررسی نظریات مؤلفان این سه اثر مهم در باب "ولایت" می‌تواند تا حدود زیادی نشان‌دهنده عقاید رایج در این زمینه، در سه مقطع زمانی متفاوت، یعنی قرن‌های چهارم، پنجم و هفتم باشد و از آن‌جا که این کتاب‌ها، قطعاً از آثار قبل یا هم‌عصر خود بهره جسته و بر آثار بعد از خود نیز تأثیرگذار بوده‌اند، بررسی آن‌ها می‌تواند مبیّن عقاید کلی پیرامون مسئله مهم "ولایت" در تصوف اسلامی باشد.

واژه‌های کلیدی: ولایت، ولی، مرید و مراد، کرامت، التعرف، کشف‌المحجوب، مصباح‌الهدایه
متن کامل [PDF 285 kb]   (455 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي |
ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Sheikh-ul-Eslami A, Nazari Z. A Study of the Principle of Saint – Ship in Attaarrof, Kashf-ul-Mahjub and Mesbah-ul-Hedaya. دوفصلنامه زبان و ادبيات فارسی. 2009; 17 (64) :7-43
URL: http://jpll.khu.ac.ir/article-1-943-fa.html

شیخ‌الاسلامی علی، نظری زهرا. بررسی اصل ولایت در سه کتاب التعرّف، کشف‌المحجوب و مصباح‌الهدایه. دوفصلنامه زبان و ادبیات فارسی. 1388; 17 (64) :7-43

URL: http://jpll.khu.ac.ir/article-1-943-fa.html



سال 17، شماره 64 - ( 3-1388 ) برگشت به فهرست نسخه ها
دوفصلنامه زبان و ادبیات فارسی Half-Yearly Persian Language and Literature
Persian site map - English site map - Created in 0.15 seconds with 31 queries by YEKTAWEB 3925